0111-KDIB3-1.4012.566.2026.3.WN

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

7 sierpnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od towarów i usług.

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1. Zainteresowany będący stroną postępowania:

Fundacja Rodzinna

2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania:

X - Beneficjent

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego

Fundacja Rodzinna jest fundacją rodzinną wpisaną do Rejestru Fundacji Rodzinnych pod numerem (…) utworzoną i funkcjonującą na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 lutego 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz. U. z 2023 r. poz. 326 ze zm.; „…”) oraz statutu Fundacji („Statut”).

Fundacja nie jest zarejestrowana dla celów podatku od towarów i usług („VAT”).

Z kolei, zainteresowany niebędący stroną postępowania, tj. Pan X („X” lub „Beneficjent”) jest jednym z beneficjentów Fundacji.

Fundacja została utworzona w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Fundacja ma zagwarantować kontynuację działalności biznesowej w ramach rodziny fundatorów i ich zstępnych. Aby zapewnić realizację celów Fundacji, zgodnie ze Statutem, Fundacja może wykonywać działalność gospodarczą (w zakresie zgodnym z art. 5 UFR) obejmującą udzielanie pożyczek

i) spółkom kapitałowym, w których Fundacja posiada udziały albo akcje,

ii) spółkom osobowym, w których Fundacja uczestniczy jako wspólnik oraz

iii) beneficjentom Fundacji.

Wykonując działalność gospodarczą w powyższym zakresie Fundacja zamierza systematycznie udzielać pożyczek na rzecz podmiotów wskazanych w Statucie, w tym na rzecz beneficjentów Fundacji. Przedmiotem umów pożyczek będą środki pieniężne. Umowy pożyczek będą zawierane na warunkach rynkowych, w tym w szczególności oprocentowanie będzie ustalane w oparciu o wytyczne zawarte w obwieszczeniach Ministra Finansów i Gospodarki w sprawie ogłoszenia rodzaju bazowej stopy procentowej i marży dla potrzeb cen transferowych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku dochodowego od osób prawnych (tzw. safe harbour).

Obecnie Fundacja zamierza udzielić pożyczki na rzecz Beneficjenta. Pożyczka zostanie udzielona Beneficjentowi na konkretny cel, tj. zakup nieruchomości na terenie Polski do celów mieszkaniowych wraz z pokryciem kosztów związanych z zakupem tej nieruchomości. Pożyczka zostanie wypłacona na rachunek bankowy Beneficjenta jednorazowo na pokrycie ww. wydatków związanych z zakupem nieruchomości. Umowa pożyczki zostanie zawarta na warunkach rynkowych na okres dwóch lat. Odsetki będą naliczane od dnia wypłaty na rzecz Beneficjenta kwoty pożyczki przez Fundację do dnia spłaty pożyczki.

W przyszłości, Fundacja zamierza udzielać kolejnych pożyczek podmiotom wskazanym w Statucie, również na stosunkowo krótki okres, tj. na okres 1-2 lat. Fundacja zakłada, choć nie przesądza, że pożyczki nie będą przedłużane na kolejny okres, natomiast Fundacja przewiduje, że pożyczki mogą zostać wcześniej spłacone, w szczególności przez Beneficjenta.

Udzielanie pożyczek za wynagrodzeniem w postaci odsetek pozwoli Fundacji na realizację celów Statutowych, tj. gromadzenia majątku. Stosunkowo krótkie okresy pożyczek, pozwolą zaś Fundacji na zwiększenie kontroli nad udzielonym kapitałem oraz zmniejszenie ryzyka kredytowego z uwagi na: (i) ryzyko ewentualnej niewypłacalności pożyczkobiorcy w przyszłości oraz (ii) zmiany otoczenia prawnego, inflację czy też sytuację gospodarczą.

Zważywszy, że udzielenie pożyczki środków pieniężnych na zasadach opisanych powyżej przez Fundację na rzecz Beneficjenta nastąpi po dniu złożenia wniosku, lecz przed uzyskaniem interpretacji indywidualnej w niniejszym postępowaniu, niniejszy wniosek dotyczy zarówno zaistniałego stanu faktycznego, jak i zdarzenia przyszłego.

Pytania w zakresie podatku od towarów i usług

1. Czy w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym udzielanie przez Fundację (pożyczkodawcę) pożyczek pieniężnych na rzecz podmiotów wskazanych w Statucie, w tym Beneficjenta (pożyczkobiorcę) podlega opodatkowaniu VAT?

2. Czy w przedstawionym stanie faktycznym oraz zdarzeniu przyszłym udzielanie przez Fundację (pożyczkodawcę) pożyczek pieniężnych na rzecz podmiotów wskazanych w Statucie, w tym Beneficjenta (pożyczkobiorcę) jest / będzie zwolnione od opodatkowania VAT zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT jako świadczenie usług udzielania pożyczek pieniężnych?

Stanowisko Zainteresowanych w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług

Stanowisko w zakresie pytania 1 wraz z uzasadnieniem

Udzielanie pożyczek pieniężnych przez Fundację na zasadach określonych w opisie stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego (w tym pożyczki na rzecz Beneficjenta) podlega opodatkowaniu VAT.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, opodatkowaniu VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy o VAT przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT. Taka konstrukcja definicji świadczenia usług pozwala na objęcie zakresem przedmiotowym podatku VAT wszelkich transakcji wykonywanych w ramach działalności gospodarczej.

Zatem każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o VAT. Niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

1. w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

2. świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

Przede wszystkim, aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika. Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Według art. 15 ust. 2 ustawy o VAT działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Powyższe oznacza, iż świadczenie usług podlegać będą opodatkowaniu VAT wyłącznie wówczas, gdy dokonywane będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy towarów lub świadczenia usług mamy do czynienia z podatnikiem VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy o VAT.

Działalność fundacji rodzinnych została uregulowana przepisami UFR.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 UFR fundacja rodzinna jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji rodzinnej. Przez świadczenie rozumie się składniki majątkowe, w tym środki pieniężne, rzeczy lub prawa, przeniesione na beneficjenta albo oddane beneficjentowi do korzystania przez fundację rodzinną albo fundację rodzinną w organizacji, zgodnie ze statutem i listą beneficjentów.

W myśl art. 5 ust. 1 UFR, fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 221 ze zm.) tylko w zakresie:

1. zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia;

2. najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie;

3. przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwa w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach;

4. nabywania i zbywania papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze;

5. udzielania pożyczek:

a. spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje,

b. spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik,

c. beneficjentom;

6. obrotu zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej;

7. produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu;

8. gospodarki leśnej.

Z cytowanych przepisów UFR wynika, że fundacja rodzinna tworzona jest w celu gromadzenia rodzinnego majątku, zarządzania nim oraz zabezpieczenia potrzeb finansowych beneficjentów tej fundacji. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji, dodatkowo przepisy UFR określają również zakres w jakim fundacja może prowadzić działalność gospodarczą. W uzasadnieniu do projektu UFR wskazano m. in. że „(…) skutki podatkowe w zakresie VAT transakcji i zdarzeń dokonywanych w związku z wprowadzeniem do systemu prawnego fundacji rodzinnej będą określane w konkretnych stanach faktycznych w oparciu o istniejące krajowe przepisy o VAT z uwzględnieniem regulacji wynikających z dyrektywy VAT i innych przepisów unijnych.” Z powyższego wynika, że status Fundacji na gruncie VAT powinien być analizowany na podstawie aktualnych krajowych przepisów VAT z jednoczesnym uwzględnieniem regulacji wynikających z Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE Nr L 347/1; „Dyrektywa VAT”) i innych przepisów unijnych. Podkreślić przy tym należy, iż Fundacja nie może wykonywać działalności gospodarczej innej niż określona w UFR i Statucie, co wynika ze specyfiki instytucji prawnej jaką jest fundacja rodzinna oraz celów, dla których są one tworzone. Innymi słowy, działalność gospodarcza Fundacji w celu realizacji celów statutowych, tj. gromadzenia mienia, musi koncentrować się na tzw. działalności dozwolonej, w tym na udzielaniu pożyczek.

Istota umowy pożyczki została zawarta w art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (tekst jedn.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.; „KC”). Zgodnie z art. 720 § 1 KC przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości. W wyniku spełnienia świadczenia przez dającego pożyczkę, określone przedmioty majątkowe stają się własnością biorącego pożyczkę. Zasilają one jednak tylko czasowo majątek biorącego pożyczkę, który obowiązany jest do zwrotu, tj. do przeniesienia na drugą stronę własności tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego rodzaju.

W rezultacie, czynność polegająca na udzieleniu pożyczki pieniężnej podlegającej oprocentowaniu stanowi odpłatne świadczenie usług i podlega opodatkowaniu VAT.

Charakter i cechy usługi udzielenia pożyczki wskazują, że czynność ta mieści się w definicji pojęcia „działalność gospodarcza”. W świetle art. 15 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Niewątpliwie przekazanie środków pieniężnych (a zatem wartości o charakterze niematerialnym) na rzecz pożyczkobiorcy, na określony okres czasu, za ustalonym wynagrodzeniem (oprocentowaniem), uzyskiwanym w ustalonych okresach rozliczeniowych, stanowi wykorzystywanie tych środków w sposób ciągły i w celach zarobkowych. Usługa tego rodzaju mieści się zatem w pojęciu „działalność gospodarcza” zdefiniowanym w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Tym samym, na gruncie podatku od towarów i usług, świadczenie usług (tj. odpłatne udzielanie pożyczek) będzie wykonywane przez Fundację w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT jako związane z wykorzystywaniem posiadanego majątku w sposób ciągły dla celów zarobkowych (w zamian za wynagrodzenie).

Podkreślić przy tym należy, że działalność pożyczkowa Fundacji będzie miała charakter ciągły i powtarzający, przy czym zgodnie z utrwaloną praktyką interpretacyjną organów KAS już udzielenie przez Fundację pierwszej pożyczki pozwoli na zakwalifikowanie tej czynności jako odpłatnego świadczenia usług w ramach prowadzonej przez Fundację działalności pożyczkowej. Jak bowiem wskazał Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej np. z dnia 31 sierpnia 2022 r., nr 0111-KDIB3-1.4012.414.2022.4.WN:

„(…) czynności polegające na udzielaniu pożyczek pieniężnych podlegających oprocentowaniu stanowią odpłatne świadczenie usług i podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Udzielanie pożyczek przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tych czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości i celu ich udzielenia czy statusu nabywcy. Udzielanie bowiem pożyczek przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług (…).”

Stanowisko to zostało potwierdzone również w jednolitym orzecznictwie sądów administracyjnych. Przykładowo, jak wskazał NSA w wyroku z dnia 17 lutego 2026 r., sygn. akt I FSK 862/23:

„(…) w orzecznictwie słusznie podnosi się, iż jednym z kryteriów, w oparciu, o które dokonuje się kwalifikacji aktywności gospodarczej podmiotu, jest zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy, gdyż nawet wykonanie czynności jednorazowo, ale z takim zamiarem, może zdecydować o zakwalifikowaniu tej czynności jako wykonanej w ramach działalności gospodarczej.”

Ponadto, działalność pożyczkowa Fundacji nie będzie miała charakteru sporadycznego, a tym samym będzie spełniać formułowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. np. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2018 r., sygn. akt II FSK 1105/16) jak też TSUE (por. np. wyrok z dnia 14 listopada 2000 r. w sprawie C-142/99) wymóg nieokazjonalnego charakteru tego rodzaju działalności. Powyższe oznacza, że działalność obejmująca udostępnianie kapitału podmiotom zależnym może jako taka zostać uznana za działalność gospodarczą, polegającą na korzystaniu z tego kapitału z myślą o czerpaniu zysków poprzez pobieranie odsetek w sposób ciągły, przy spełnionym założeniu, że powyższe nie jest dokonywane sporadycznie. Jednocześnie, jak wynika z wyroku TSUE z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie C-77/01, przez sporadyczność danej transakcji należy rozumieć okoliczności jej dokonania. Jeśli okoliczności te wskazują, że podatnik dokonuje danego typu transakcji incydentalnie, wówczas – bez względu na ich wartość lub liczbę, należy je potraktować jako sporadyczne. Jeżeli natomiast okoliczności wskazują, że podatnik wykonuje dany typ transakcji jako element prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej, wówczas należy uznać, że transakcje takie nie są sporadyczne i to zarówno bez względu na ich wartość, jak i liczbę. Transakcjami, które nie mogą być uznane za sporadyczne będą natomiast takie, które z założenia mają być wykonane jako element prowadzonej działalności. Z uwagi na uregulowania UFR, tj. ograniczony zakres działalności gospodarczej - czynności, które mogą być podejmowane przez fundacje rodzinne, tj. udzielenie pożyczek stanowi niewątpliwie ważny element prowadzonej działalności gospodarczej przez każdą fundację rodzinną.

Zatem w sytuacji wykonywania czynności wpisujących się w definicję świadczenia usług – w rozumieniu art. 5 ustawy o VAT – w tym udzielania pożyczek, gdy podmiot będzie dokonywał tych czynności w sposób ciągły dla celów zarobkowych, w ramach prowadzonej działalności, bez względu na cel czy rezultat tej działalności, będzie on uznany za podatnika prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT.

Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz wskazane wyżej przepisy należy stwierdzić, że planowane udzielanie pożyczek przez Fundację na rzecz podmiotów wskazanych w Statucie, w tym Beneficjenta (pożyczkobiorcę) spełnia przesłanki uznania tej czynności za podlegające opodatkowaniu w rozumieniu art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT świadczenie usług. Tym samym, na gruncie podatku od towarów i usług, czynność odpłatnego udzielenia pożyczki zostanie wykonana przez Fundację w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o VAT (jako czynność związana z wykorzystywaniem posiadanego majątku w sposób ciągły dla celów zarobkowych (w zamian za wynagrodzenie)).

W konsekwencji, objęte niniejszym wnioskiem czynności udzielania przez Fundację (pożyczkodawcę) odpłatnych pożyczek pieniężnych na rzecz podmiotów wskazanych w Statucie, w tym Beneficjenta (pożyczkobiorcę) jako odpłatne świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, będzie podlegać / podlega opodatkowaniu VAT na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez Dyrektora KIS, np. w interpretacji indywidualnej z dnia 12 września 2025 r., nr 0111-KDIB3-1.4012.539.2025.4.MSO, z dnia 19 lipca 2023 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.205.2023.3.DS, z dnia 5 października 2023 r., nr 0114-KDIP1-3.4012.534.2023.1.LM czy też z dnia 14 września 2023 r., nr 0114-KDIP1-3.4012.488.2023.1.KP.

Stanowisko w zakresie pytania 2 wraz z uzasadnieniem

Udzielanie przez Fundację (pożyczkodawcę) pożyczek pieniężnych na rzecz podmiotów wskazanych w Statucie, w tym Beneficjenta (pożyczkobiorcę) na zasadach określonych w opisie zdarzenia przyszłego oraz stanu faktycznego będzie podlegało / podlega zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 Ustawy VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy VAT zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Jak wynika z opisu stanu faktycznego / zdarzenia przyszłego Fundacja udzieli na rzecz podmiotów wskazanych w Statucie, w tym Beneficjenta (pożyczkobiorcę) pożyczek, których przedmiotem będą środki pieniężne. Tym samym, usługi takie będą zwolnione z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy VAT. Powyższe zwolnienie będzie miało zastosowanie pod warunkiem, że Fundacja (pożyczkodawca) nie wybierze opcji opodatkowania zgodnie i na warunkach zawartych w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT. Fundacja oświadcza, iż nie zamierza korzystać z opcji przewidzianej w art. 43 ust. 22 ustawy o VAT.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez Dyrektora KIS, np. w interpretacji indywidualnej z dnia 12 września 2025 r., nr 0111-KDIB3-1.4012.539.2025.4.MSO, z dnia 19 lipca 2023 r., nr 0114-KDIP4-3.4012.205.2023.3.DS, z dnia 5 października 2023 r., nr 0114-KDIP1-3.4012.534.2023.1.LM czy też z dnia 14 września 2023 r., nr 0114-KDIP1-3.4012.488.2023.1.KP.

Ocena stanowiska Wnioskodawcy

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Na mocy art. 7 ust. 1 ustawy:

Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Należy zauważyć, iż pojęcie usługi zostało zdefiniowane bardzo szeroko. Taka konstrukcja definicji usług pozwala na objęcie zakresem przedmiotowym podatku VAT wszelkich transakcji wykonywanych w ramach działalności gospodarczej.

Zatem każde świadczenie niebędące dostawą towarów, polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

1) w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

2) świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

Nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem VAT. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem musi być wykonana przez podatnika.

Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy:

Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Według ust. 2 powołanego artykułu:

Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów lub świadczenie usług podlegać będą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywane będą przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy towarów lub świadczenia usług mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz.U. z 2023 r., poz. 326):

Fundacja rodzinna jest osobą prawną utworzoną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na rzecz beneficjentów. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji rodzinnej.

Przez świadczenie rozumie się składniki majątkowe, w tym środki pieniężne, rzeczy lub prawa, przeniesione na beneficjenta albo oddane beneficjentowi do korzystania przez fundację rodzinną albo fundację rodzinną w organizacji, zgodnie ze statutem i listą beneficjentów.

W myśl art. 5 ust. 1 ww. ustawy o fundacji rodzinnej:

Fundacja rodzinna może wykonywać działalność gospodarczą w rozumieniu art. 3 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2023 r. poz. 221) tylko w zakresie:

1) zbywania mienia, o ile mienie to nie zostało nabyte wyłącznie w celu dalszego zbycia;

2) najmu, dzierżawy lub udostępniania mienia do korzystania na innej podstawie;

3) przystępowania do spółek handlowych, funduszy inwestycyjnych, spółdzielni oraz podmiotów o podobnym charakterze, mających swoją siedzibę w kraju albo za granicą, a także uczestnictwa w tych spółkach, funduszach, spółdzielniach oraz podmiotach;

4) nabywania i zbywania papierów wartościowych, instrumentów pochodnych i praw o podobnym charakterze;

5) udzielania pożyczek:

a) spółkom kapitałowym, w których fundacja rodzinna posiada udziały albo akcje,

b) spółkom osobowym, w których fundacja rodzinna uczestniczy jako wspólnik,

c) beneficjentom;

6) obrotu zagranicznymi środkami płatniczymi należącymi do fundacji rodzinnej w celu dokonywania płatności związanych z działalnością fundacji rodzinnej;

7) produkcji przetworzonych w sposób inny niż przemysłowy produktów roślinnych i zwierzęcych, z wyjątkiem przetworzonych produktów roślinnych i zwierzęcych uzyskanych w ramach prowadzonych działów specjalnych produkcji rolnej oraz produktów opodatkowanych podatkiem akcyzowym, o ile ilość produktów roślinnych lub zwierzęcych pochodzących z własnej uprawy, hodowli lub chowu, użytych do produkcji danego produktu stanowi co najmniej 50% tego produktu;

8) gospodarki leśnej.

Z cytowanych przepisów ustawy o fundacji rodzinnej wynika, że fundacja rodzinna tworzona jest w celu gromadzenia majątku rodzinnego przedsiębiorstwa, zarządzania nim oraz zabezpieczenia potrzeb finansowych beneficjentów tej fundacji. Fundator określa w statucie szczegółowy cel fundacji, dodatkowo przepisy ustawy o fundacji rodzinnej określają również zakres, w jakim fundacja może prowadzić działalność gospodarczą.

Zatem w sytuacji wykonywania czynności wpisujących się w definicję dostawy towarów czy świadczenia usług w rozumieniu art. 5 ustawy o VAT, a także mając na względzie przepisy art. 7, art. 8 i art. 15 tej ustawy należy wskazać, że fundacja rodzinna może być uznana za podatnika podatku VAT prowadzącego działalność gospodarczą, tak jak każda inna osoba prawna i na takich samych zasadach. Z uwagi na specyfikę podatku od towarów i usług (VAT) sama definicja działalności gospodarczej funkcjonuje w pewien sposób autonomicznie i nie jest rozpatrywana z perspektywy innych przepisów krajowych.

Z opisu sprawy wynika, że Fundacja nie jest zarejestrowana dla celów podatku od towarów i usług. Z kolei, zainteresowany niebędący stroną postępowania, tj. Beneficjent jest jednym z beneficjentów Fundacji. Wykonując działalność gospodarczą w powyższym zakresie Fundacja zamierza systematycznie udzielać pożyczek na rzecz podmiotów wskazanych w Statucie, w tym na rzecz beneficjentów Fundacji. Przedmiotem umów pożyczek będą środki pieniężne. Obecnie Fundacja zamierza udzielić pożyczki na rzecz Beneficjenta. Pożyczka zostanie udzielona Beneficjentowi na konkretny cel, tj. zakup nieruchomości na terenie Polski do celów mieszkaniowych wraz z pokryciem kosztów związanych z zakupem tej nieruchomości. Pożyczka zostanie wypłacona na rachunek bankowy Beneficjenta jednorazowo na pokrycie ww. wydatków związanych z zakupem nieruchomości. Umowa pożyczki zostanie zawarta na warunkach rynkowych na okres dwóch lat. Odsetki będą naliczane od dnia wypłaty na rzecz Beneficjenta kwoty pożyczki przez Fundację do dnia spłaty pożyczki.

Państwa wątpliwości w zakresie podatku od towarów i usług dotyczą w pierwszej kolejności ustalenia czy udzielanie przez Fundację (pożyczkodawcę) pożyczek pieniężnych na rzecz podmiotów wskazanych w Statucie, w tym Beneficjenta (pożyczkobiorcę) podlega opodatkowaniu VAT.

Istota umowy pożyczki została zawarta w art. 720 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 795).

Zgodnie z art. 720 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.

W wyniku spełnienia świadczenia przez dającego pożyczkę, określone przedmioty majątkowe stają się własnością biorącego pożyczkę. Zasilają one jednak tylko czasowo majątek biorącego pożyczkę, który obowiązany jest do zwrotu, tj. do przeniesienia na drugą stronę własności tej samej ilości pieniędzy albo rzeczy tego samego rodzaju.

Czynność polegająca na udzieleniu pożyczki pieniężnej podlegającej oprocentowaniu stanowi odpłatne świadczenie usług i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Udzielenie pożyczki przez podatnika podatku od towarów i usług spełnia przesłanki uznania tej czynności za podlegające opodatkowaniu, niezależnie od częstotliwości i celu jej udzielenia czy statusu nabywcy. Udzielenie bowiem pożyczki przez podmiot prowadzący działalność gospodarczą, w związku z jej prowadzeniem, można identyfikować i zaliczać do zawodowej płaszczyzny jednostki, a więc uznać za rodzącą obowiązki w podatku od towarów i usług, nawet gdy ta czynność nie znajduje się w jej zakresie przedmiotowym.

Charakter i cechy usługi udzielenia pożyczki wskazują, że czynność ta mieści się w definicji pojęcia „działalność gospodarcza”. W świetle art. 15 ust. 2 zdanie drugie ustawy o VAT, działalność gospodarcza „obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych”. Niewątpliwie przekazanie środków pieniężnych (a zatem wartości o charakterze niematerialnym) na rzecz pożyczkobiorcy, na określony okres czasu, za ustalonym wynagrodzeniem (oprocentowaniem), uzyskiwanym w ustalonych okresach rozliczeniowych, stanowi wykorzystywanie tych środków w sposób ciągły i w celach zarobkowych. Usługa tego rodzaju mieści się zatem w pojęciu „działalność gospodarcza” zdefiniowanym w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. W takiej sytuacji czynności te będą podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.

Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy oraz wskazane wyżej przepisy należy stwierdzić, że wskazana we wniosku czynność udzielenia pożyczki spełnia przesłanki uznania tej czynności za podlegającą opodatkowaniu na podstawie art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.

Zatem w sytuacji wykonywania czynności wpisujących się w definicje dostawy towarów czy świadczenia usług – w rozumieniu art. 5 ustawy – w tym udzielanie pożyczek, gdy podmiot dokonuje tych czynności w sposób ciągły dla celów zarobkowych, bez względu na cel czy rezultat tej działalności, jest on uznany za podatnika prowadzącego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy.

Tym samym, na gruncie podatku od towarów i usług, wykonywane usługi - tj. odpłatne udzielanie pożyczek - są wykonywane przez Państwa w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, jako związane z wykorzystywaniem posiadanego majątku w sposób ciągły dla celów zarobkowych (w zamian za wynagrodzenie).

W konsekwencji czynność udzielenia przez Państwa (pożyczkodawcę) odpłatnych pożyczek pieniężnych w opisanej sytuacji, stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, które podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Zatem Państwa stanowisko, że czynności udzielania przez Fundację (pożyczkodawcę) odpłatnych pożyczek pieniężnych na rzecz podmiotów wskazanych w Statucie, w tym Beneficjenta (pożyczkobiorcę) jako odpłatne świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy, będzie podlegać / podlega opodatkowaniu VAT na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, jest prawidłowe.

Państwa wątpliwość budzi również kwestia czy udzielanie przez Fundację (pożyczkodawcę) pożyczek pieniężnych na rzecz podmiotów wskazanych w Statucie, w tym Beneficjenta (pożyczkobiorcę) jest / będzie zwolnione od opodatkowania VAT zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy o VAT jako świadczenie usług udzielania pożyczek pieniężnych.

Zarówno w treści ustawy, jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział w odniesieniu do niektórych czynności zwolnienie od podatku. Regulacje w zakresie zwolnień od podatku zostały zawarte m.in. w art. 43 ustawy.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy:

Zwalnia się od podatku usługi udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych oraz usługi pośrednictwa w świadczeniu usług udzielania kredytów lub pożyczek pieniężnych, a także zarządzanie kredytami lub pożyczkami pieniężnymi przez kredytodawcę lub pożyczkodawcę.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności sprawy wskazać należy, że czynność udzielenia przez Państwa (pożyczkodawcę) odpłatnych pożyczek pieniężnych na rzecz podmiotów wskazanych w Statucie, w tym Beneficjenta (pożyczkobiorcę), jest czynnością mieszczącą się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu VAT, jako odpłatne świadczenie usług, zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy. Z uwagi na to, że usługi udzielania pożyczek mieszczą się w zakresie czynności, o których mowa w art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy jako wymienione wprost w tym przepisie - korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie ww. art. 43 ust. 1 pkt 38 ustawy.

Tym samym odpłatne pożyczki pieniężne na rzecz podmiotów wskazanych w Statucie, w tym Beneficjenta (pożyczkobiorcę), których zamierzają Państwo (pożyczkodawca) udzielić, korzystają/będą korzystać ze zwolnienia z podatku od towarów i usług na podstawie tego przepisu.

Zatem, Państwa stanowisko w tym zakresie jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Niniejsza interpretacja rozstrzyga wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług. Ocena prawna Państwa stanowiska w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie zawarta w odrębnym rozstrzygnięciu.

Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pełna weryfikacja przedstawionych we wniosku okoliczności możliwa jest jedynie w toku postępowania podatkowego lub kontrolnego, prowadzonego przez uprawnione do tego organy, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej. Postępowanie w sprawie dotyczącej wydania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem szczególnym, mającym charakter uproszczony, odrębny od postępowania podatkowego, uregulowanego w dziale IV Ordynacji podatkowej. Wydając bowiem interpretację indywidualną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przedstawia jedynie pogląd dotyczący wykładni treści analizowanych przepisów i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego (którego elementy przyjmuje jako podstawę rozstrzygnięcia bez weryfikacji).

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

-        Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

-        Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

-        Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

-        w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

-        w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.