0115-KDIT2.4011.502.2026.1.ENB

Interpretacja indywidualna

– stanowisko prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

3 sierpnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy skutków podatkowych otrzymywania emerytury z Niemiec. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Posiada Pan miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce. W czerwcu 2026 r. nabył Pan prawo do zagranicznego świadczenia emerytalnego i rozpoczął Pan jego pobieranie. Świadczenie to jest wypłacane przez niemiecką instytucję X (Versorgungswerk (…)). W poprzednim wniosku z dnia (...) 2026 r. (sprawa o sygnaturze: (...)) pojawił się błąd pojęciowym. Na skutek nieznajomości niemieckiego systemu ubezpieczeń społecznych, w poprzednim postępowaniu omyłkowo określił Pan instytucję X jako „pracowniczy system” lub „pracowniczy program emerytalny”. Sformułowanie to było całkowicie błędne. W niniejszym wniosku pragnie Pan przedstawić prawidłowy i precyzyjny stan faktyczny.

Instytucja X nie jest i nigdy nie była pracowniczym programem emerytalnym (odpowiednikiem niemieckiego betriebliche Altersvorsorge – bAV czy polskiego PPE/PPK). X to samorządowa instytucja zabezpieczenia emerytalnego (berufsständisches Versorgungswerk). W niemieckim porządku prawnym posiada ona status instytucji prawa publicznego (Körperschaft des öffentlichen Rechts). Stanowi ona publicznoprawny, obowiązkowy system zabezpieczenia społecznego o charakterze zawodowym, utworzony na podstawie przepisów prawa publicznego kraju związkowego RFN. Składki odprowadzane do X są dla osób wykonujących zawód X w Niemczech ustawowym odpowiednikiem składek na powszechne ubezpieczenie emerytalno-rentowe (Deutsche Rentenversicherung). Zgodnie z niemieckim kodeksem zabezpieczenia społecznego (SGB VI), członkowie X są z mocy prawa zwalniani z powszechnego systemu państwowego wyłącznie dlatego, że ich system zawodowy realizuje tożsame, ustawowe zadania państwa w zakresie obowiązkowego zabezpieczenia na starość (jest to tzw. I filar niemieckiego systemu emerytalnego). Świadczenie to nie ma charakteru prywatnego ani dobrowolnego kapitałowego oszczędzania. Środki z emerytury wpływają na rachunek bankowy prowadzony w Polsce przez (...) S.A., który obecnie pobiera od nich zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT).

Pytania

1)  Czy w świetle art. 18 ust. 2 Umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, emerytura wypłacana Panu z niemieckiej instytucji X (berufsständisches Versorgungswerk) podlega opodatkowaniu wyłącznie w Niemczech, a w konsekwencji, czy polski bank ((...) S.A.) jako płatnik powinien zaprzestać pobierania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT) na podstawie art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT?

2)  Czy dochody z emerytury wypłacanej z X powinien Pan wykazać w zeznaniu podatkowym PIT?

Pana stanowisko w sprawie

Pana zdaniem, przedmiotowe świadczenie emerytalne wypłacane przez X podlega opodatkowaniu wyłącznie w Niemczech. W piśmie z X o przyznaniu emerytury jest informacja o zgłoszeniu Pana danych do Centralnego Urzędu ds. dopłat emerytalnych (ZfA). Urząd ten koordynuje wszystkie transfery finansowe do odpowiednich Urzędów Skarbowych w celu ustalenia stopnia opodatkowania dochodów w skali rocznej. W 2027 r. otrzyma Pan takie zaświadczenie za cały miniony rok podatkowy 2026. W związku z tym polski bank ((...) S.A.) jako płatnik nie ma prawa i powinien zaprzestać pobierania zaliczek na podatek dochodowy (PIT) w Polsce.

Uzasadnienie stanowiska: Zgodnie z art. 18 ust. 2 Umowy między Polską a Niemcami w sprawie unikania podwójnego opodatkowania (UPO), płatności otrzymywane przez osobę mającą zamieszkanie w Polsce z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia socjalnego Republiki Federalnej Niemiec podlegają opodatkowaniu tylko w Niemczech. Kluczowe jest ustalenie charakteru instytucji X. Jak wskazano w stanie faktycznym, berufsständisches Versorgungswerk (w tym X) to publicznoprawny system ubezpieczenia społecznego o charakterze zawodowym. W strukturze niemieckiego prawa socjalnego i podatkowego instytucje te realizują zadania tożsame z państwowym ubezpieczeniem powszechnym (Deutsche Rentenversicherung) i stanowią element obowiązkowego, publicznego systemu emerytalnego (filar I). Ponieważ system ten w pełni zastępuje ubezpieczenie powszechne, wypłacane z niego świadczenia bezsprzecznie stanowią płatności z tytułu obowiązkowego ubezpieczenia socjalnego w rozumieniu art. 18 ust. 2 UPO Polska-Niemcy. Świadczenie to nie podpada pod art. 18 ust. 1 UPO (który dotyczy prywatnych i pracowniczych emerytur podlegających opodatkowaniu w kraju rezydencji, tj. w Polsce). Mając na uwadze powyższe, na mocy art. 35 ust. 1 pkt 1 ustawy o PIT w zw. z art. 18 ust. 2 UPO, polski bank realizujący wypłatę świadczenia na rachunek w Polsce jest zwolniony z obowiązku poboru zaliczek na podatek, ponieważ prawo do opodatkowania tego strumienia dochodów zostało przypisane wyłącznie Republice Federalnej Niemiec. Pobieranie zaliczek przez Bank (...) jest w obecnym stanie prawnym bezpodstawne. Stanowisko to znajduje pełne odzwierciedlenie w ugruntowanej i jednolitej linii interpretacyjnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w odniesieniu do niemieckich kas zawodowych (berufsständische Versorgungswerke).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

W myśl art. 4a ww. ustawy:

Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

We wniosku wskazał Pan m. in., że posiada miejsce zamieszkania dla celów podatkowych w Polsce. W czerwcu 2026 r. nabył Pan prawo do zagranicznego świadczenia emerytalnego i rozpoczął Pan jego pobieranie. Świadczenie to jest wypłacane przez niemiecką instytucję X (Versorgungswerk (...)). Instytucja X nie jest i nigdy nie była pracowniczym programem emerytalnym (odpowiednikiem niemieckiego betriebliche Altersvorsorge – bAV czy polskiego PPE/PPK). X to samorządowa instytucja zabezpieczenia emerytalnego (berufsständisches Versorgungswerk). W niemieckim porządku prawnym posiada ona status instytucji prawa publicznego (Körperschaft des öffentlichen Rechts). Stanowi ona publicznoprawny, obowiązkowy system zabezpieczenia społecznego o charakterze zawodowym, utworzony na podstawie przepisów prawa publicznego kraju związkowego RFN. Składki odprowadzane do X są dla osób wykonujących zawód (...) w Niemczech ustawowym odpowiednikiem składek na powszechne ubezpieczenie emerytalno-rentowe (Deutsche Rentenversicherung). Zgodnie z niemieckim kodeksem zabezpieczenia społecznego (SGB VI), członkowie X są z mocy prawa zwalniani z powszechnego systemu państwowego wyłącznie dlatego, że ich system zawodowy realizuje tożsame, ustawowe zadania państwa w zakresie obowiązkowego zabezpieczenia na starość (jest to tzw. I filar niemieckiego systemu emerytalnego). Świadczenie to nie ma charakteru prywatnego ani dobrowolnego kapitałowego oszczędzania. Środki z emerytury wpływają na rachunek bankowy prowadzony w Polsce przez (..)., który obecnie pobiera od nich zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (PIT).

W związku z tym, że posiada Pan miejsce zamieszkania w Polsce oraz otrzymuje emeryturę z Versorgungswerk (...) (X), która w niemieckim porządku prawnym posiada status instytucji prawa publicznego (Körperschaft des öffentlichen Rechts), i która – jak Pan wyjaśnił –stanowi publicznoprawny, obowiązkowy system zabezpieczenia społecznego o charakterze zawodowym, utworzony na podstawie przepisów prawa publicznego kraju związkowego RFN to do opodatkowania tej emerytury zastosowanie znajdują postanowienia umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku, podpisanej w Berlinie 14 maja 2003 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 12 poz. 90, dalej: umowa polsko-niemiecka).

W świetle art. 18 ust. 1 tej umowy:

Emerytury i podobne świadczenia lub renty, otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym pierwszym Państwie.

Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 2 tej umowy:

Bez względu na postanowienia ustępu 1 niniejszego artykułu płatności otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie z obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych drugiego Umawiającego się Państwa, podlegają opodatkowaniu tylko w tym drugim Państwie.

Z powyższych przepisów wynika zatem, że renty i emerytury z Niemiec, wypłacane osobie mającej miejsce zamieszkania w Polsce, podlegają co do zasady opodatkowaniu tylko w Polsce. Wyjątek dotyczy sytuacji, gdy świadczenia są wypłacane z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń socjalnych.

Przy takiej konstrukcji wskazanych przepisów kryterium rozgraniczającym ich zastosowanie jest źródło, z którego należności pieniężne są uzyskiwane. Sprawia ono, że dane świadczenie – jeśli ma umocowanie w obowiązkowym systemie ubezpieczeń socjalnych, to jest opodatkowywane zgodnie z ust. 2 cytowanego artykułu. Przy czym zgodnie ze Słownikiem Języka Polskiego (wyd. PWN) przez „socjalny” rozumie się dotyczący społeczeństwa, klas społecznych, społeczny. Tak więc socjalny to tyle co społeczny.

W konsekwencji skoro emerytura, otrzymywana z Versorgungswerk (...) (X), która – jak Pan wskazał w niniejszym wniosku – jest wypłacana z niemieckiego publicznoprawnego, obowiązkowego systemu zabezpieczenia społecznego (I filaru niemieckiego systemu emerytalnego), to na mocy art. 18 ust. 2 umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku podlega ona opodatkowaniu tylko w państwie źródła, tj. w Niemczech i nie podlega opodatkowaniu w Polsce. Oznacza to, że nie jest Pan zobowiązany do uwzględnienia tej niemieckiej emerytury w składanych w Polsce zeznaniach podatkowych.

W sytuacji gdy Bank posiada dokumenty, z których wynika, że świadczenie jest wypłacane z niemieckiego obowiązkowego systemu ubezpieczeń społecznych wówczas nie powinien od tego świadczenia pobierać zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Końcowo wskazuję, że interpretacja indywidualna została wydana przy założeniu, że świadczenie stanowi wypłatę z niemieckiego publicznoprawnego, obowiązkowego systemu zabezpieczenia społecznego. Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem zdarzenia. Pan ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)  z zastosowaniem art. 119a;

2)  w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3)  z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·      Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·      w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·      w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.