Przejdź do treści

0114-KDIP3-2.4011.715.2026.2.AC

Skutki podatkowe podpisania ugody z bankiem - zniesienie wspólnych roszczeń, kwota dodatkowa i zwrot kosztów zastępstwa procesowego.

Sygnatura
0114-KDIP3-2.4011.715.2026.2.AC
Data wydania
Organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status
Aktualna

Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

9 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 3 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 23 lipca 2026 2026 r. (data wpływu 29 lipca 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

W 2009 roku zawarła Pani z bankiem umowę kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem franka szwajcarskiego (CHF) a zakup lokalu mieszkalnego. Była Pani jedynym kredytobiorcą, a umowa z bankiem została zawarta na 360 miesięcy (30 lat). Kredyt został udzielony na własne cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. na zakup jednego mieszkania w Polsce, w którym Pani  zamieszkiwała. Kredyt został w całości przeznaczony na wyżej wskazany cel. Bank będący stroną umowy podlega nadzorowi właściwego organu nadzoru nad rynkiem finansowym. Zabezpieczeniem spłaty kredytu była hipoteka ustanowiona na nieruchomości i ujawniona w księdze wieczystej.

Na podstawie umowy kredytowej bank wypłacił Pani kwotę 171 000,01 PLN, co stanowiło równowartość 65 014,07 CHF. Zamieszkiwała Pani w zakupionym lokalu mieszkalnym do 2020 r. Mieszkanie zaspokajało potrzeby mieszkaniowe jednego gospodarstwa domowego. Obecnie pozostaje Pani właścicielem tej nieruchomości, jednak z uwagi na zbyt małą powierzchnię dla aktualnych potrzeb wynajmuje ją Pani osobom trzecim, a sama zamieszkuje w innym lokalu.

W 2023 r. wytoczyła Pani przeciwko bankowi pozew indywidualny dotyczący zawartej umowy kredytowej, domagając się stwierdzenia jej nieważności. Jednocześnie bank wytoczył przeciwko Pani pozew o zapłatę kwoty 171 000,01 PLN, odpowiadającej kapitałowi wypłaconemu na podstawie umowy kredytu. Postępowanie z powództwa banku toczy się przed Sądem Okręgowym w (…). W związku z toczącymi się pomiędzy stronami sporami sądowymi bank przedstawił Pani propozycję zawarcia ugody mającej na celu kompleksowe zakończenie wzajemnych sporów i rozliczenie umowy kredytowej. Zgodnie z projektem ugody strony zobowiązują się do cofnięcia wzajemnych powództw oraz zrzeczenia się wszelkich dalszych roszczeń wynikających z umowy kredytu lub związanych z jej wykonywaniem.

Zgodnie z projektem ugody strony stwierdzają, że:

1. spełniła Pani następujące świadczenia w wykonaniu umowy:

1)    28 507,39 PLN tytułem rat kapitałowo - odsetkowych;

2)    41 102,08 CHF tytułem rat kapitałowo - odsetkowych;

3)    3 555,58 PLN tytułem ubezpieczenia niskiego wkładu własnego;

4)    9 151,45 PLN tytułem składek na poczet ubezpieczenia.

Oznacza to, że suma Pani świadczeń na rzecz banku wynosi 41 212,42 PLN oraz 41 102,08 CHF, a łączna kwota wynosi 231 032,05 PLN, przy czym spłaty dokonane w CHF zostały przeliczone według średniego kursu NBP z dnia 30 kwietnia 2026 r.

Strony ugody oświadczają, że wartość świadczeń przez  Panią spełnionych na rzecz banku wynosi 231 032,05 PLN, natomiast wartość świadczenia spełnionego przez Bank wynosi 171 000,01 PLN. W związku z tym strony uzgadniają, że różnica pomiędzy tymi świadczeniami wynosi 60 032,04 PLN i Bank zobowiązuje się do zapłaty tej kwoty na Pani rzecz. Projekt ugody nie przewiduje umorzenia wierzytelności kredytowej, zwolnienia Pani z długu ani umorzenia części kapitału lub odsetek kredytu. Ugoda opiera się na wzajemnym rozliczeniu roszczeń stron wynikających z wykonywania umowy kredytu oraz toczących się pomiędzy stronami sporów sądowych.

Dodatkowo bank zobowiązuje się do zwrotu na Pani rzecz kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 5 400 PLN.

Ugoda na dzień składania wniosku nie została zawarta, a Pani rozważa przyjęcie propozycji ugody.

Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego

Planuje Pani zawrzeć z bankiem ugodę pozasądową.

Kwota 60 032,04 zł będzie stanowiła inny zwrot.

Zgodnie z ugodą strony ustaliły wartość świadczeń spełnionych przez Panią na rzecz banku, obejmujących wpłacone raty kapitałowo-odsetkowe oraz pozostałe świadczenia wynikające z wykonywania umowy kredytu. Na potrzeby ustalenia łącznej wartości tych świadczeń wpłaty dokonane w CHF zostały przeliczone na PLN według średniego kursu CHF z dnia 30 kwietnia 2026 r. publikowanego przez Narodowy Bank Polski. Następnie strony przyjęły, że wartość Pani świadczeń wynosi 231 032,05 zł, natomiast wartość świadczenia spełnionego przez bank, tj. wypłaconego kapitału kredytu, wynosi 171 000,01 zł. Różnica pomiędzy tymi wartościami wynosi 60 032,04 zł i zgodnie z ugodą podlega zapłacie na Pani rzecz. Kwota ta stanowi element wzajemnego rozliczenia stron wynikającego z ugody i nie stanowi odszkodowania ani wynagrodzenia.

Wyjaśniła Pani, że kwota 5.400 PLN, o której mowa we wniosku, stanowi kwotę kosztów zastępstwa procesowego, do zwrotu których Bank zobowiązał się w treści ugody. Zgodnie z ustaleniami z pełnomocnikiem przeważająca część kosztów związanych z zastępstwem procesowym podlega rozliczeniu po zakończeniu sprawy. W konsekwencji kwota 5.400 PLN nie będzie stanowiła wyłącznie zwrotu wydatków uprzednio pokrytych przez Panią z własnych środków pieniężnych, lecz będzie przeznaczona przede wszystkim na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego rozliczanych po zakończeniu sprawy. Otrzymana od Banku kwota 5.400 PLN zostanie przeznaczona na pokrycie tych kosztów, tj. należnego wynagrodzenia pełnomocnika. Tym samym, środki te nie będą pozostawały do Pani swobodnej dyspozycji, lecz zostaną przeznaczone na pokrycie kosztów profesjonalnej pomocy prawnej.

Pytania

1.    Czy kwota 60 032,04 PLN otrzymana przez Panią od banku na podstawie ugody dotyczącej kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem CHF będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2.    Czy zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 5 400 PLN otrzymany przez Panią na podstawie ugody będzie stanowił przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie

Ad. 1

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz.U.2026.592 t. j. z dnia 30 kwietnia 2026 r. z późn. zm.):

„Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku”.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

„Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów”.

Zgodnie z art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

„Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń”. Należy więc uznać, że przychodem jest każda forma przysporzenia majątkowego, zarówno w formie pieniężnej, jak i niepieniężnej, w tym świadczenia nieodpłatne.

Należy także wskazać źródła przychodów określone w art. 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na inne źródła przychodów.

Z kolei art. 20 ust. 1 ww. ustawy stanowi:

„Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności (…)” .

Zastosowane w tym przepisie sformułowanie „w szczególności” nadaje katalogowi przychodów z innych źródeł charakter otwarty. Tym samym do tej kategorii mogą zostać zaliczone również przychody niewskazane wprost w przepisie, pod warunkiem że prowadzą do powstania po stronie podatnika realnego przysporzenia majątkowego.

Zgodnie z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (t. j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 z późn. zm.):

„Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu”.

Trzeba podkreślić, że zarówno udzielenie kredytu, jak i jego spłata zgodnie z warunkami umowy kredytowej pozostają co do zasady neutralne podatkowo. O powstaniu przychodu można mówić wyłącznie wtedy, gdy po stronie podatnika dochodzi do definitywnego przysporzenia majątkowego skutkującego trwałym zwiększeniem jego aktywów lub zmniejszeniem jego zobowiązań. Taka sytuacja może mieć miejsce przykładowo w przypadku umorzenia kredytu, jego części lub odsetek, gdyż prowadzi to do zmniejszenia zobowiązań kredytobiorcy.

W przedmiotowej sprawie mamy do czynienia ze zwrotem świadczenia spełnionego uprzednio przez Panią na rzecz banku. Zwrot ten nie będzie stanowił dla Pani przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W ramach rozliczenia wynikającego z ugody otrzyma Pani bowiem część środków wcześniej przekazanych bankowi w związku z wykonywaniem umowy kredytu. Kwota 60 032,04 PLN stanowi różnicę pomiędzy wartością świadczeń spełnionych przez Panią na rzecz banku, a kwotą kapitału wypłaconego przez bank na podstawie umowy kredytu. Kwota ta odpowiada części środków uprzednio przekazanych przez Panią na rzecz Banku i nie prowadzi do uzyskania przez Panią dodatkowego przysporzenia majątkowego. Nie ma zatem podstaw do uznania otrzymanej kwoty za dochód podlegający opodatkowaniu. Po Pani stronie nie dojdzie do powstania nowego, definitywnego przysporzenia majątkowego, lecz wyłącznie do zwrotu własnych środków uprzednio spełnionych na rzecz banku. Z punktu widzenia podatku dochodowego taki zwrot pozostaje neutralny podatkowo. W konsekwencji, w Pani ocenie, otrzymanie od banku kwoty 60 032,04 PLN na podstawie ugody nie będzie skutkowało powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Ad. 2

Pani zdaniem, ewentualny zwrot kosztów zastępstwa procesowego w kwocie 5 400 PLN nie stanowi przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Kwota ta stanowi bowiem zwrot kosztów procesu poniesionych przez Panią. Nie powoduje zwiększenia majątku, lecz rekompensuje poniesione wydatki. Co więcej, zwrot ten nie przekroczy wartości faktycznie poniesionych kosztów, co wyklucza powstanie przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z tym przepisem przychodem są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze, wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, prowadzące do definitywnego przysporzenia majątkowego.

W analizowanym zdarzeniu przyszłym zwrot kosztów procesu w kwocie 5 400 PLN nie będzie prowadził do powstania po Pani stronie przyrostu majątku, lecz będzie stanowił jedynie rekompensatę wydatków wcześniej przez nią poniesionych.

Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie m.in. w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 12 maja 2025 r., sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.223.2025.2.EC.

W konsekwencji, Pani zdaniem, zwrot kosztów procesu nie będzie stanowił przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

  • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
  • pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze lub innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Skutki podpisania planowanej ugody z Bankiem

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Jak wynika z opisu sprawy, zgodnie z projektem ugody strony zobowiązują się do cofnięcia wzajemnych powództw oraz zrzeczenia się wszelkich dalszych roszczeń wynikających z umowy kredytu lub związanych z jej wykonywaniem Ugoda opiera się na wzajemnym rozliczeniu roszczeń stron wynikających z wykonywania umowy kredytu oraz toczących się pomiędzy stronami sporów sądowych. Dodatkowo bank zobowiązuje się do zwrotu na Pani rzecz kosztów zastępstwa procesowego.

W przypadku zwrotu uprzednio wpłaconych środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot nadpłaconych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.

Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Skoro więc otrzyma Pani od banku taki zwrot, to otrzymana przez Panią kwota w ogóle nie będzie stanowiła przychodu. Tym samym – nie będzie Pani zobowiązana do zapłaty podatku dochodowego z tego tytułu.

Ustępstwa wynikające z zawartej ugody również nie będą stanowiły przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Skutki podatkowe zwrotu kosztów zastępstwa procesowego

Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):

Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.

Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:

Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:

Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda.

Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższa faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.

Skutki podatkowe związane ze zwrotem kosztów zastępstwa procesowego należy odnosić bezpośrednio do Kredytobiorcy, niezależnie od dalszych rozliczeń pomiędzy Kredytobiorcą, a pełnomocnikiem reprezentującym kredytobiorcę.

Skoro faktycznie cała zwrócona przez bank kwota w wysokości 5 400 zł dotycząca zwrotu kosztów zastępstwa procesowego została/zostanie przez Panią przeznaczona na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego i kosztów profesjonalnej pomocy prawnej, to wypłata takiej kwoty będzie neutralna podatkowo.

Mając na uwadze powyższe, zwrot poniesionych przez Panią kosztów zastępstwa procesowego – do wysokości poniesionych przez Panią wydatków – nie będzie stanowić  przysporzenia po Pani stronie i nie będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż nie nastąpi realne przysporzenie majątkowe.

Zatem Pani stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła, i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Panią w złożonym wniosku. Interpretacja została wydana na podstawie przedstawionych przez Panią informacji i przy założeniu, że z posiadanych przez Panią dokumentów wynika, że jest Pani zobowiązana do poniesienia kosztów zastępstwa procesowego i kosztów profesjonalnej pomocy prawnej w co najmniej wysokości 5 400 zł. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest ustalanie, czy przedstawiony we wniosku opis zdarzenia jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Powołana przez Panią interpretacja została wydana w indywidualnej sprawie i nie ma zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do Pani sprawy, ani do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.

Wydając interpretacje indywidualne nie odnoszę się do kwot i nie dokonuję wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

  • Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli: Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
  • Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1)    z zastosowaniem art. 119a,

2)    w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług,

3)    z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…).

Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).

Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

  • w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA) albo
  • w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Elektronicznej Skrzynki Podawczej Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.

Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.     

Źródło: system EUREKA Ministerstwa Finansów (Krajowa Informacja Skarbowa) ↗. Dokument urzędowy — nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego (art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę, któremu została wydana, i tylko w zakresie, w jakim stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiada opisowi z wniosku. Dla innych podatników ma charakter informacyjny.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.