Przejdź do treści
podatki.pro

0113-KDIPT2-3.4011.477.2026.2.JŚ

Opodatkowanie w Polsce przychodów/dochodów osiąganych z działalności zarejestrowanej w Ukrainie.

Sygnatura
0113-KDIPT2-3.4011.477.2026.2.JŚ
Data wydania
Organ
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej
Status
Aktualna

Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

2 czerwca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 8 lipca 2026 r. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Jest Pani obywatelką Ukrainy i od wielu lat prowadzi Pani działalność zawodową jako tłumacz oraz lektor języków obcych.

Przed przyjazdem do Polski wykonywała Pani działalność gospodarczą w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej zarejestrowanej na Ukrainie (FOP).

Przyjechała Pani do Polski wraz z dziećmi pod koniec marca 2022 r. w związku z działaniami wojennymi na Ukrainie. W momencie przyjazdu traktowała Pani pobyt w Polsce jako rozwiązanie tymczasowe związane z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa dzieciom i rodzinie. Nie planowała Pani wówczas przeniesienia działalności gospodarczej do Polski ani trwałej zmiany centrum swoich interesów życiowych i gospodarczych.

W związku z powyższym kontynuowała Pani prowadzenie działalności gospodarczej zarejestrowanej na Ukrainie oraz rozliczała ją Pani zgodnie z obowiązującymi tam przepisami.

W okresie od przyjazdu do Polski do końca 2022 r. mieszkała Pani u znajomych. Od stycznia 2023 r. wynajmuje Pani mieszkanie w Polsce i nieprzerwanie zamieszkuje na jej terytorium.

Pani dzieci od momentu przyjazdu mieszkają z Panią w Polsce i uczęszczają do polskich placówek edukacyjnych.

Pani mąż przez cały okres 2022-2023 pozostawał na Ukrainie.

W latach 2022-2023 działalność gospodarcza była prowadzona wyłącznie w ramach ukraińskiego FOP. Większość Pani klientów stanowili klienci z Ukrainy. W 2022 r. wykonała Pani jedynie pojedyncze zlecenia dla klientów spoza Ukrainy. W 2023 r. spośród około 80 zleceń około 15 było realizowanych dla klientów zagranicznych. Nie świadczyła Pani usług dla klientów z Polski.

Na Ukrainie posiada Pani udziały we współwłasności dwóch nieruchomości mieszkalnych.

W 2024 r., wobec przedłużającej się wojny oraz konieczności długoterminowego uregulowania swojej sytuacji życiowej i zawodowej, podjęła Pani decyzję o rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej również w Polsce. We wrześniu 2024 r. zarejestrowała Pani jednoosobową działalność gospodarczą w Polsce.

Przed rozpoczęciem działalności gospodarczej w Polsce konsultowała Pani swoją sytuację podatkową z właściwym urzędem skarbowym. Nie otrzymała Pani jednak pisemnego stanowiska dotyczącego Pani obowiązków podatkowych za lata 2022-2023.

Od 2024 r. rozlicza Pani w Polsce światowe dochody i reguluje związane z tym zobowiązania podatkowe zgodnie z obowiązującymi przepisami.

Obecnie, w związku z planowanym długoterminowym pobytem w Polsce, złożonym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy oraz chęcią pełnego i prawidłowego wywiązania się ze wszystkich obowiązków podatkowych, zwraca się Pani o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie obowiązków podatkowych dotyczących lat 2022-2023.

Uzupełnienie

W latach 2022-2023 Pani sytuacja życiowa miała charakter szczególny i była bezpośrednim skutkiem wojny w Ukrainie. Do Polski przyjechała Pani pod koniec marca 2022 r. wyłącznie w celu zapewnienia bezpieczeństwa Pani małoletnim dzieciom. W chwili wyjazdu traktowała Pani pobyt w Polsce jako rozwiązanie tymczasowe i nie planowała Pani trwałego przeniesienia swojego życia ani działalności zawodowej do Polski.

W Ukrainie pozostawał Pani mąż. Nadal posiadała Pani tam współwłasność dwóch mieszkań, prowadziła Pani zarejestrowaną działalność gospodarczą (FOP), a do sierpnia 2022 r. była Pani również zatrudniona jako wykładowca Uniwersytetu. Pani działalność gospodarcza była skierowana przede wszystkim do klientów z Ukrainy. W latach 2022-2023 nie świadczyła Pani usług tłumaczenia na rzecz klientów z Polski. Jedynie niewielka część zleceń była wykonywana dla klientów z innych państw i miała Pani jednego ucznia.

W Polsce w 2022 r. mieszkała Pani wraz z dziećmi w mieszkaniu należącym do znajomych. Dopiero od stycznia 2023 r. wynajmowała Pani mieszkanie. W tym okresie nie prowadziła Pani działalności gospodarczej w Polsce, nie posiadała Pani polskich klientów, nie podejmowała Pani działań zmierzających do przeniesienia działalności zawodowej do Polski ani nie planowała Pani pozostania w Polsce na stałe.

Dzieci uczęszczały do szkoły w Polsce, jednocześnie kontynuując naukę zdalną w ukraińskiej szkole.

Dopiero w 2024 r., wobec przedłużającej się wojny oraz konieczności długoterminowego uregulowania swojej sytuacji życiowej i zawodowej, podjęła Pani decyzję o rozpoczęciu prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce i zarejestrowała Pani jednoosobową działalność gospodarczą.

W związku z powyższymi okolicznościami uważa Pani, że w latach 2022-2023 nie doszło do trwałego przeniesienia Pani centrum interesów życiowych do Polski.

W latach 2022-2023 Pani powiązania gospodarcze z Polską były bardzo ograniczone.

Nie posiadała Pani w Polsce nieruchomości, inwestycji ani zobowiązań kredytowych. Nie prowadziła Pani działalności gospodarczej zarejestrowanej w Polsce.

Posiadała Pani rachunek bankowy w ..., który został otwarty wyłącznie na potrzeby bieżącego funkcjonowania podczas pobytu w Polsce. Na rachunek ten wpływały początkowo świadczenia pomocowe, następnie świadczenia rodzinne na dzieci.

Ponadto od 2022 r. prowadziła Pani zajęcia językowe dla jednego ucznia z Polski, który trafił do Pani z polecenia Pani znajomych. Był to jedyny klient z Polski w tym okresie i nie zmieniło to charakteru prowadzonej przez Panią działalności gospodarczej, która nadal była skierowana przede wszystkim do klientów z Ukrainy.

Zdecydowana większość Pani dochodów pochodziła z działalności gospodarczej prowadzonej w Ukrainie (FOP). Wynagrodzenie z tej działalności wpływało na rachunki bankowe prowadzone w Ukrainie, a podczas pobytu w Polsce korzystała Pani głównie z ukraińskiej karty bankowej.

W latach 2022-2023 wykonywała Pani usługi zdalnie z terytorium Polski w ramach działalności gospodarczej zarejestrowanej w Ukrainie (FOP).

W 2022 r. mieszkała Pani wraz z dziećmi w mieszkaniu udostępnionym przez znajomych. Od stycznia 2023 r. wynajmowała Pani mieszkanie wyłącznie w celu zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych Pani i Pani dzieci.

Do wykonywania pracy wykorzystywała Pani jedynie laptop, słuchawki oraz dostęp do Internetu. Nie wynajmowała Pani ani nie nabywała lokalu przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej.

W latach 2022-2023 nie posiadała Pani w Polsce placówki działalności gospodarczej w postaci biura, oddziału, warsztatu, lokalu użytkowego, magazynu ani innego miejsca przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej.

Wynajmowane od 2023 r. mieszkanie służyło wyłącznie celom mieszkaniowym i w tym okresie nie było zgłoszone jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej. Dopiero po zarejestrowaniu jednoosobowej działalności gospodarczej w Polsce we wrześniu 2024 r. adres ten został wskazany jako adres prowadzenia działalności.

W latach 2022-2023 nie prowadziła Pani działalności gospodarczej za pośrednictwem stałej placówki położonej na terytorium Polski. Dochody z działalności gospodarczej zarejestrowanej w Ukrainie nie były uzyskiwane za pośrednictwem stałej placówki znajdującej się w Polsce.

Charakter wykonywanej przez Panią działalności (tłumaczenia oraz nauczanie języków obcych online) nie wymagał posiadania biura ani specjalistycznej infrastruktury technicznej. Do wykonywania usług wystarczał laptop, słuchawki oraz dostęp do Internetu.

Pytania

Czy w przedstawionym stanie faktycznym była Pani zobowiązana do wykazania w Polsce dochodów osiąganych z działalności gospodarczej prowadzonej na Ukrainie (FOP) oraz do składania zeznań podatkowych w Polsce za lata podatkowe 2022 i 2023?

Pani stanowisko w sprawie (po uzupełnieniu)

W Pani ocenie, przedstawiony stan faktyczny wymaga zastosowania zarówno przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i postanowień Konwencji między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania.

Uważa Pani, że ocena Pani obowiązku podatkowego za lata 2022-2023 nie może opierać się wyłącznie na fakcie Pani fizycznego pobytu na terytorium Polski. W przedstawionej sytuacji konieczne jest uwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych mających znaczenie dla ustalenia miejsca zamieszkania dla celów podatkowych, w szczególności Pani powiązań osobistych i gospodarczych z Ukrainą oraz Polską, zgodnie z art. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 4 Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą.

Do Polski przyjechała Pani pod koniec marca 2022 r. wyłącznie z powodu wojny i konieczności zapewnienia bezpieczeństwa Pani małoletnim dzieciom. W chwili wyjazdu traktowała Pani pobyt w Polsce jako rozwiązanie tymczasowe i nie podejmowała Pani działań świadczących o zamiarze trwałego przeniesienia działalności zawodowej ani centrum interesów życiowych do Polski.

Pani działalność gospodarcza pozostawała zarejestrowana w Ukrainie, większość klientów pochodziła z Ukrainy, do sierpnia 2022 r. była Pani zatrudniona na Uniwersytecie, Pani mąż przez cały ten okres pozostawał w Ukrainie, a także posiadała Pani tam współwłasność nieruchomości. W Polsce nie prowadziła Pani działalności gospodarczej zarejestrowanej zgodnie z polskim prawem, nie posiadała Pani biura ani innej stałej placówki działalności gospodarczej.

W Pani ocenie, przedstawione okoliczności wskazują, że ustalenie Pani miejsca zamieszkania dla celów podatkowych za lata 2022-2023 wymaga zastosowania postanowień Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą, a nie wyłącznie przepisów krajowych.

Ponadto uważa Pani, że wykonywanie przez Panią pracy zdalnej z wykorzystaniem własnego laptopa oraz dostępu do Internetu z miejsca Pani zamieszkania nie oznaczało samo przez się prowadzenia działalności gospodarczej za pośrednictwem stałej placówki położonej na terytorium Polski. W związku z tym ocena skutków podatkowych uzyskiwanych przez Panią dochodów wymaga uwzględnienia art. 5 i art. 7 Konwencji.

W konsekwencji uważa Pani, że prawidłowa ocena Pani obowiązku podatkowego za lata 2022–2023 wymaga uwzględnienia wszystkich przedstawionych okoliczności faktycznych oraz odpowiednich postanowień ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą.

W Pani ocenie, przy uwzględnieniu przedstawionego stanu faktycznego oraz postanowień Konwencji między Rzecząpospolitą Polską a Ukrainą, nie była Pani zobowiązana do wykazania w Polsce dochodów osiągniętych w ramach działalności gospodarczej prowadzonej w Ukrainie za lata 2022-2023, ani do złożenia w Polsce zeznań podatkowych obejmujących te dochody. Jeżeli jednak prawidłowa wykładnia powołanych przepisów prowadzi do odmiennych wniosków, wnosi Pani o ich jednoznaczne wskazanie w wydanej interpretacji indywidualnej.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie podkreślenia wymaga, że zgodnie z Pani intencją, wniosek dotyczy lat podatkowych 2022-2023.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w stanie prawnym obowiązującym w latach 2022-2023 (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm. oraz t. j. Dz. U. z 2022 poz. 2647 ze zm.):

Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Na podstawie art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Według art. 3 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).

W myśl art. 3 ust. 2b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez podatników, o których mowa w ust. 2a, uważa się w szczególności dochody (przychody) z:

1) pracy wykonywanej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;

2) działalności wykonywanej osobiście na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia;

3) działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład;

4) położonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nieruchomości lub praw do takiej nieruchomości, w tym ze zbycia jej w całości albo w części lub zbycia jakichkolwiek praw do takiej nieruchomości;

5) papierów wartościowych oraz pochodnych instrumentów finansowych niebędących papierami wartościowymi, dopuszczonych do publicznego obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w ramach regulowanego rynku giełdowego, w tym uzyskane ze zbycia tych papierów albo instrumentów oraz z realizacji praw z nich wynikających;

6) tytułu przeniesienia własności udziałów (akcji) w spółce, ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną lub tytułów uczestnictwa w funduszu inwestycyjnym, instytucji wspólnego inwestowania lub innej osobie prawnej i praw o podobnym charakterze lub z tytułu należności będących następstwem posiadania tych udziałów (akcji), ogółu praw i obowiązków, tytułów uczestnictwa lub praw – jeżeli co najmniej 50% wartości aktywów tej spółki, spółki niebędącej osobą prawną, tego funduszu inwestycyjnego, tej instytucji wspólnego inwestowania lub osoby prawnej, bezpośrednio lub pośrednio, stanowią nieruchomości położone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub prawa do takich nieruchomości;

6a) tytułu przeniesienia własności udziałów (akcji), ogółu praw i obowiązków, tytułów uczestnictwa lub praw o podobnym charakterze w spółce nieruchomościowej;

7) tytułu należności regulowanych, w tym stawianych do dyspozycji, wypłacanych lub potrącanych, przez osoby fizyczne, osoby prawne albo jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, mające miejsce zamieszkania, siedzibę lub zarząd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od miejsca zawarcia umowy i wykonania świadczenia;

8) niezrealizowanych zysków, o których mowa w art. 30da.

W świetle art. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie zapobiegania podwójnemu opodatkowaniu, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Ustalenie miejsca zamieszkania podatnika decyduje o zakresie ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Inaczej mówiąc, od miejsca zamieszkania zależy czy podatnik podlega nieograniczonemu, czy ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Nieograniczonym obowiązkiem podatkowym objęci są podatnicy, którzy w Polsce mają miejsce zamieszkania. Podlegają oni obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów. Natomiast, jeśli podatnik będzie miał miejsce zamieszkania za granicą, to w Polsce będzie płacił podatek tylko od dochodów (przychodów) uzyskanych w danym roku podatkowym w Polsce (ograniczony obowiązek podatkowy).

W tym miejscu należy wyjaśnić, że przepis art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na dwa warunki, od spełnienia których uzależnia się kwalifikację danej osoby jako mającej miejsce zamieszkania w Polsce. Powyższe przesłanki są rozdzielone spójnikiem „lub”, co jest równoznaczne z tym, że wystarczy spełnienie którejkolwiek z nich, aby uznać, że osoba posiada miejsce zamieszkania w Polsce, a co za tym idzie – podlega w kraju nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, czyli opodatkowaniu od wszystkich osiąganych dochodów.

Jako pierwszy warunek pozwalający na uznanie osoby za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przepis wskazuje posiadanie centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych). Przesłanka ta została skonstruowana w bardzo szeroki sposób, jeśli chodzi o zakreśloną grupę osób, które na potrzeby podatku dochodowego od osób fizycznych posiadają w Polsce ośrodek interesów życiowych. Wynikać może to z użycia w powołanym powyżej przepisie spójnika „lub” w sformułowaniu „centrum interesów osobistych lub gospodarczych” dla doprecyzowania, kiedy uznaje się daną osobę za mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Przez „centrum interesów osobistych” należy rozumieć wszelkie powiązania rodzinne, tzn.  ognisko domowe, aktywność społeczną, polityczną, kulturalną, obywatelską, przynależność do organizacji/klubów, uprawiane hobby itp. Natomiast „centrum interesów gospodarczych” to przede wszystkim miejsce prowadzenia działalności zarobkowej, źródła dochodów, posiadane inwestycje, majątek nieruchomy i ruchomy, polisy ubezpieczeniowe, zaciągnięte kredyty, konta bankowe, itd.

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej uważa się również osobę fizyczną, która przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym. W świetle art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych warunek ten stanowi samodzielną podstawę do uznawania określonej kategorii osób za rezydentów, niezależną od omówionego powyżej posiadania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów życiowych.

Uznanie osoby fizycznej za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu art. 3 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie przesądza o uznaniu tej osoby za osobę podlegającą w Rzeczypospolitej Polskiej nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Ocena, czy podatnik podlega w Rzeczypospolitej Polskiej ograniczonemu, czy nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, powinna być dokonana w każdym przypadku indywidualnie z uwzględnieniem postanowień umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że przyjechała Pani do Polski wraz z dziećmi pod koniec marca 2022 r. w związku z działaniami wojennymi na Ukrainie. W momencie przyjazdu traktowała Pani pobyt w Polsce jako rozwiązanie tymczasowe związane z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa dzieciom i rodzinie. Nie planowała Pani wówczas przeniesienia działalności gospodarczej do Polski ani trwałej zmiany centrum swoich interesów życiowych i gospodarczych. W związku z powyższym kontynuowała Pani  prowadzenie działalności gospodarczej zarejestrowanej na Ukrainie oraz rozliczała ją Pani zgodnie z obowiązującymi tam przepisami. W okresie od przyjazdu do Polski do końca 2022 r. mieszkała Pani u znajomych. Od stycznia 2023 r. wynajmuje Pani mieszkanie w Polsce i nieprzerwanie zamieszkuje na jej terytorium. Pani dzieci od momentu przyjazdu mieszkają z Panią w Polsce i uczęszczają do polskich placówek edukacyjnych. W Ukrainie pozostawał Pani mąż. Nadal posiadała Pani tam współwłasność dwóch mieszkań, prowadziła Pani zarejestrowaną działalność gospodarczą (FOP), a do sierpnia 2022 r. była Pani również zatrudniona jako wykładowca Uniwersytetu. Pani działalność gospodarcza była skierowana przede wszystkim do klientów z Ukrainy. W latach 2022-2023 nie świadczyła Pani usług tłumaczenia na rzecz klientów z Polski. Jedynie niewielka część zleceń była wykonywana dla klientów z innych państw i miała Pani jednego ucznia. Zdecydowana większość Pani dochodów pochodziła z działalności gospodarczej prowadzonej w Ukrainie (FOP). Wynagrodzenie z tej działalności wpływało na rachunki bankowe prowadzone w Ukrainie, a podczas pobytu w Polsce korzystała Pani głównie z ukraińskiej karty bankowej. W latach 2022-2023 nie posiadała Pani w Polsce placówki działalności gospodarczej w postaci biura, oddziału, warsztatu, lokalu użytkowego, magazynu ani innego miejsca przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej. W latach 2022-2023 nie posiadała Pani w Polsce nieruchomości, inwestycji ani zobowiązań kredytowych. Nie prowadziła Pani działalności gospodarczej zarejestrowanej w Polsce. Posiadała Pani rachunek bankowy w PKO Bank Polski, który został otwarty wyłącznie na potrzeby bieżącego funkcjonowania podczas pobytu w Polsce. Na rachunek ten wpływały początkowo świadczenia pomocowe, następnie świadczenia rodzinne na dzieci.

W celu ustalenia, czy była Pani zobowiązana do wykazania w Polsce dochodów osiąganych z działalności gospodarczej prowadzonej na Ukrainie (FOP) oraz do składania zeznań podatkowych w Polsce za lata podatkowe 2022 i 2023 wskazuję, że w Pani sprawie zastosowanie znajdzie Konwencja między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, sporządzona w Kijowie dnia 12 stycznia 1993 r. (Dz. U. z 1994 r. Nr 63 poz. 269 – dalej: Konwencja).

W myśl art. 4 ust. 1 Konwencji:

W rozumieniu niniejszej konwencji określenie „osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w Umawiającym się Państwie” oznacza każdą osobę, która zgodnie z prawem tego Państwa podlega tam opodatkowaniu z uwagi na miejsce zamieszkania, jej miejsce stałego pobytu, siedzibę zarządu albo inne kryterium o podobnym charakterze. Jednakże określenie to nie obejmuje osoby, która podlega opodatkowaniu w Umawiającym się Państwie z tytułu dochodu uzyskiwanego tylko w tym Państwie lub z tytułu majątku znajdującego się w danym Państwie.

Na podstawie art. 4 ust. 2 Konwencji:

Jeżeli stosownie do postanowień ustępu 1 tego artykułu osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to jej status będzie określony według następujących zasad:

a)    osobę uważa się za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym ma ona stałe miejsce zamieszkania; jeżeli ma ona stałe miejsce zamieszkania w obu Umawiających się Państwach, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, z którym ma ściślejsze powiązania osobiste i gospodarcze (ośrodek jej interesów życiowych);

b)    jeżeli nie można ustalić, w którym Umawiającym się Państwie osoba ma ośrodek interesów życiowych, albo jeżeli nie posiada ona stałego miejsca zamieszkania w żadnym z Umawiających się Państw, to uważa się ją za mającą miejsce zamieszkania w tym Umawiającym się Państwie, w którym zwykle przebywa;

c)    jeżeli przebywa ona zazwyczaj w obydwu Państwach lub nie przebywa zazwyczaj w żadnym z nich, to będzie ona uważana za mającą miejsce zamieszkania w tym Państwie, którego jest obywatelem;

d)    jeżeli jest ona obywatelem obu Państw lub nie jest obywatelem żadnego z nich, właściwe władze Umawiających się Państw rozstrzygną zagadnienie w drodze wzajemnego porozumienia.

Definicja „osoby mającej miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie” odnosi się bezpośrednio do określenia „miejsca zamieszkania” przyjętego w ustawodawstwach wewnętrznych państw i uwzględnia różne formy więzi osobistej z państwem, które we własnym ustawodawstwie ustala podstawę do nieograniczonego obowiązku podatkowego.

Przy tym wskazać należy, iż według Komentarza do Modelowej Konwencji OECD posiadanie stałego ogniska domowego oznacza, iż osoba fizyczna urządziła je i zastrzegła dla swojego trwałego użytkowania, w przeciwieństwie do przebywania w konkretnym miejscu, ale w takich warunkach, z których wynika, że dany pobyt jest zamierzony na krótki czas. Zgodnie z Komentarzem, istotnym czynnikiem jest trwałość zamieszkania, dbałość o ognisko domowe, co należy rozumieć, że osoba zainteresowana czyni wszystko, co jest niezbędne, aby mieć to mieszkanie do własnej dyspozycji w każdym czasie, w sposób ciągły, a nie od czasu do czasu, na pobyt, który z różnych względów może mieć charakter krótkotrwały.

Jeżeli osoba fizyczna posiada ognisko domowe w obu Umawiających się państwach, wówczas pierwszeństwo ma państwo, z którym osobiste i ekonomiczne powiązania danej osoby są ściślejsze. Przez takie powiązania, Komentarz nakazuje rozumieć ośrodek interesów życiowych, przy ustalaniu którego należy wziąć pod uwagę stosunki rodzinne i towarzyskie, zatrudnienie, działalność polityczną, kulturalną i wszelką inną, miejsce działalności gospodarczej i miejsce, z którego zarządza swoim mieniem. Wszystkie te okoliczności należy rozważyć w całości, uwzględniając indywidualne postępowanie danej osoby. Jeśli miejsca zamieszkania nie można ustalić na podstawie tego kryterium, należy ustalić je biorąc pod uwagę przede wszystkim miejsce, w którym osoba fizyczna zwykle przebywa, a następnie obywatelstwo danej osoby.

Jak Pani wskazała, w latach 2022-2023 nie doszło do trwałego przeniesienia Pani centrum interesów życiowych do Polski.  Zatem w latach 2022 oraz 2023 w Polsce podlegała Pani ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Z wcześniej powołanego art. 3 ust. 2b pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że: za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osobę, która nie posiada miejsca zamieszkania w Polsce, uważa się dochody (przychody) z działalności gospodarczej prowadzonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w tym poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład.

Zgodnie z art. 5a pkt 22 analizowanej ustawy:

Ilekroć w ustawie jest mowa o zagranicznym zakładzie oznacza to:

a) stałą placówkę, poprzez którą podmiot mający miejsce zamieszkania na terytorium jednego państwa wykonuje całkowicie lub częściowo działalność na terytorium innego państwa, a w szczególności oddział, przedstawicielstwo, biuro, fabrykę, warsztat albo miejsce wydobywania bogactw naturalnych,

b) plac budowy, budowę, montaż lub instalację, prowadzone na terytorium jednego państwa przez podmiot mający miejsce zamieszkania na terytorium innego państwa,

c)  osobę, która w imieniu i na rzecz podmiotu mającego miejsce zamieszkania na terytorium jednego państwa działa na terytorium innego państwa, jeżeli osoba ta ma pełnomocnictwo do zawierania w jego imieniu umów i pełnomocnictwo to faktycznie wykonuje

- chyba że umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, stanowi inaczej.

Jak stanowi art. 5 ust. 1 Konwencji:

W rozumieniu niniejszej konwencji określenie "zakład" oznacza stałą placówkę, przez którą całkowicie lub częściowo prowadzona jest działalność przedsiębiorstwa. Placówka oznacza również miejsce produkcyjne.

Z ust. 2 tego przepisu wynika, że:

Określenie „zakład” obejmuje w szczególności:

a) miejsce zarządu,

b) filię,

c)  biuro,

d) zakład fabryczny,

e) warsztat, oraz

f)   kopalnię, źródło ropy naftowej lub gazu, kamieniołom albo inne miejsca wydobywania kopalnych zasobów naturalnych.

Tak więc, aby można było mówić o zakładzie muszą być spełnione łącznie następujące warunki:

  • istnieje placówka,
  • ma ona stały charakter,
  • służy ona prowadzeniu działalności przedsiębiorstwa.

Zasadniczo wszystkie wyżej wymienione przesłanki prowadzące do uznania, że dana osoba ma na terenie Polski stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej powinny być spełnione łącznie. Brak spełnienia któregokolwiek spośród wymienionych warunków oznacza, że nie powstanie zakład w postaci stałej placówki w rozumieniu właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Określenie „placówka” obejmuje każde pomieszczenie, środki lub urządzenia wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej, niezależnie od tego, czy są wykorzystywane wyłącznie w tym celu. Placówka – jako miejsce prowadzenia działalności gospodarczej – może istnieć również wtedy, gdy nie ma żadnych pomieszczeń lub gdy nie są one wymagane do prowadzenia działalności przedsiębiorstwa; wystarczy posiadanie pewnej przestrzeni do własnej dyspozycji, bądź urządzeń/maszyn (komputer) do wykonywania tej działalności. Nie ma znaczenia, czy przedsiębiorstwo jest właścicielem czy najemcą lokalu, środków lub urządzeń, czy dysponuje nimi w inny sposób.

Sam fakt, że przedsiębiorstwo ma do własnej dyspozycji urządzenie służący wykonywaniu działalności gospodarczej, wystarczy aby zaistniała stała placówka gospodarcza.

Określenie „za pośrednictwem” należy interpretować w szerokim sensie, mającym zastosowanie do każdej sytuacji, w której działalność gospodarcza jest prowadzona w konkretnym pomieszczeniu, czy maszyn/urządzeń pozostających w tym celu do dyspozycji przedsiębiorstwa. Aby placówka mogła stać się zakładem, przedsiębiorstwo musi prowadzić własną działalność całkowicie lub częściowo za jej pośrednictwem.

We wniosku wskazała Pani, że przyjechała Pani do Polski wraz z dziećmi pod koniec marca 2022 r. w związku z działaniami wojennymi na Ukrainie. W momencie przyjazdu traktowała Pani pobyt w Polsce jako rozwiązanie tymczasowe związane z koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa dzieciom i rodzinie. Przebywała Pani jednak wtedy w Polsce i prowadziła Pani z terytorium Polski swoją działalność gospodarczą zarejestrowaną na Ukrainie. W latach 2022-2023 wykonywała Pani usługi zdalnie z terytorium Polski w ramach działalności gospodarczej zarejestrowanej w Ukrainie (FOP). W latach 2022-2023 nie posiadała Pani w Polsce placówki działalności gospodarczej w postaci biura, oddziału, warsztatu, lokalu użytkowego, magazynu ani innego miejsca przeznaczonego do prowadzenia działalności gospodarczej. Do wykonywania usług wystarczał laptop, słuchawki oraz dostęp do Internetu.

Dysponowała  Pani zatem wtedy w Polsce urządzeniem przez które prowadzi Pani działalność gospodarczą. Sam fakt prowadzenia działalności z terytorium Polski w latach 2022-2023, pozwala na uznanie, że ma Pani zakład w Polsce w rozumieniu art. 5 Konwencji.

Opodatkowanie dochodów na gruncie Konwencji o unikaniu podwójnego opodatkowania

Na mocy art. 7 ust. 1 Konwencji:

Zyski przedsiębiorstwa Umawiającego się Państwa podlegają opodatkowaniu tylko w tym Państwie, chyba że przedsiębiorstwo prowadzi działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład. Jeżeli przedsiębiorstwo wykonuje działalność w ten sposób, zyski przedsiębiorstwa mogą być opodatkowane w drugim Państwie, jednak tylko w takiej mierze, w jakiej mogą być przypisane temu zakładowi.

W myśl art. 7 ust. 2 Konwencji:

Z zastrzeżeniem postanowień ustępu 3 tego artykułu, jeżeli przedsiębiorstwo Umawiającego się Państwa wykonuje działalność w drugim Umawiającym się Państwie przez położony tam zakład, to w każdym Umawiającym się Państwie należy przypisać temu zakładowi takie zyski, jakie mógłby on osiągnąć, gdyby wykonywał taką samą lub podobną działalność w takich samych lub podobnych warunkach jako samodzielne przedsiębiorstwo i był całkowicie niezależny w stosunkach z przedsiębiorstwem, którego jest zakładem.

Oznacza to, że co do zasady, dochód uzyskiwany z działalności gospodarczej zarejestrowanej na terytorium Ukrainy podlega opodatkowaniu w Ukrainie chyba, że działalność gospodarcza prowadzona jest na terytorium Polski przez położony tam „zakład”.

Skoro w latach 2022-2023 działalność gospodarczą wykonywała Pani od momentu przyjazdu zdalnie z terytorium Polski przy jednoczesnym istnieniu urządzenia w celu prowadzenia tej działalności (laptop, dostęp do sieci Internet) stwierdzam, że w tym okresie  prowadziła Pani działalność gospodarczą w Polsce, która spełnia warunki uznania ją za prowadzoną za pomocą „zakładu”, o którym mowa w art. 5 Konwencji między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy. Uzyskany przez Panią dochód z prowadzonej działalności w latach 2022-2023, który może być przypisany temu zakładowi położonemu na terytorium Polski i powinien być opodatkowany w Polsce.

Tym samym Pani stanowisko jest nieprawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Podkreślam również, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Należy wskazać, że przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonaliśmy wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny jest zgodny ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie się różnić od stanu występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pani w zakresie przedstawionego stanu faktycznego. 

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·      Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·      Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·         Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·         w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·         w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


Źródło: system EUREKA Ministerstwa Finansów (Krajowa Informacja Skarbowa) ↗. Dokument urzędowy — nie stanowi przedmiotu prawa autorskiego (art. 4 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych).

Interpretacja indywidualna chroni wyłącznie wnioskodawcę, któremu została wydana, i tylko w zakresie, w jakim stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe odpowiada opisowi z wniosku. Dla innych podatników ma charakter informacyjny.

Interpretacja a sytuacja podatnika

Stanowisko organu przedstawione w interpretacji dotyczy stanu faktycznego opisanego we wniosku. Ocena, czy odnosi się ono do sytuacji innego podatnika, wymaga analizy jego dokumentów — w ramach obsługi księgowej zajmuje się tym biuro.