0112-KDSL1-2.4011.569.2026.4.JN

Interpretacja indywidualna
– stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:

-     prawidłowe – w części dotyczącej odpłatnego zbycia przez Panią udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, w części nabytej w drodze spadku po spadkodawcy, oraz

-     nieprawidłowe – w części dotyczącej odpłatnego zbycia przez Panią udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, w części przypadającej na udział nabyty przez Panią ponad pierwotny udział spadkowy, który nabyła Pani w 2026 r. w wyniku działu spadku po spadkodawcy.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

20 lipca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 20 lipca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku dochodowego od osób fizycznych. Uzupełniła go Pani pismem z 20 lipca 2026 r. (wpływ 20 lipca 2026 r.) oraz pismem z 25 sierpnia 2026 r. (wpływ 25 sierpnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

Postanowieniem Sądu (…) z (…) marca 2024 r. stwierdzono, że spadek po spadkodawcy, zmarłym (…) czerwca 2021 r., na podstawie ustawy nabyli:

·         wdowa po spadkodawcy – w 1/3 części,

·         Pani – w 1/3 części,

·         Pani brat – w 1/3 części.

Złożyła Pani zgłoszenie SD-Z2 w ustawowym terminie.

W uzasadnieniu postanowienia (str. 18) z (…) marca 2024 r. sąd wskazał, że własnoręczny testament spadkodawcy z (…) lipca 2009 r. nie zawierał powołania spadkobiercy ani do całości, ani do części spadku. Sąd uznał, że testament należy interpretować w ten sposób, iż wdowa po spadkodawcy otrzymała zapis w postaci dożywotniej i bezpłatnej służebności mieszkania oraz zapis połowy oszczędności. W uzasadnieniu sąd wskazał, że spadkodawca „oszczędności zapisał po połowie partnerce i córce”, co w okolicznościach niniejszej sprawy należy rozumieć jako zapis na rzecz wdowy po spadkodawcy oraz Pani. Jednocześnie sąd stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż spadkodawca zamierzał wyłączyć swoje dzieci od dziedziczenia. W konsekwencji sąd orzekł, że spadek po spadkodawcy został nabyty na podstawie ustawy przez wdowę po spadkodawcy, Panią oraz Pani brata, po 1/3 części każde z was.

W skład masy spadkowej wchodziło kilka składników majątkowych, w tym spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w (…), które spadkodawca nabył w grudniu 2008 r.

Wdowa po spadkodawcy nie wyraziła zgody na przejęcie mieszkania z obowiązkiem spłaty pozostałych spadkobierców, jak również nie była zainteresowana nabyciem udziału wynoszącego 1/3 części tego prawa. W celu dokonania działu spadku i zapewnienia każdemu ze spadkobierców majątku odpowiadającego wartości przysługującego mu udziału w spadku, Pani oraz Pani brat zgodzili się przejąć mieszkanie na współwłasność po 1/2 udziału każdy. Jednocześnie konieczne było dokonanie rozliczeń pieniężnych na rzecz wdowy po spadkodawcy, które miały wyłącznie charakter wyrównania wartości udziałów w masie spadkowej i nie prowadziły do nabycia przez któregokolwiek ze spadkobierców majątku ponad przysługujący mu udział spadkowy.

Następnie postanowieniem Sądu (…) z (…) kwietnia 2026 r. dokonano podziału majątku wspólnego wdowy po spadkodawcy i spadkodawcy oraz działu spadku po spadkodawcy.

Przed wydaniem postanowienia uczestnicy postępowania zawarli ugodę, której postanowienia zostały przedłożone Sądowi. Sąd uwzględnił zgodne stanowisko stron i przychylił się do wniosku, aby ustalenia zawarte w § 1 ugody znalazły odzwierciedlenie w treści postanowienia, w szczególności w zakresie ustalenia składu majątku wspólnego oraz sposobu podziału majątku i działu spadku.

Sąd ustalił, że do majątku wspólnego małżonków należały:

·        oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym w wysokości (…),

·        samochód marki (…) o wartości (…).

Sąd ustalił również, że do masy spadkowej po spadkodawcy należały:

·        połowa środków zgromadzonych na rachunku bankowym – (…),

·        udział 1/2 w samochodzie – (…),

·        spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o wartości (…),

·        oszczędności z majątku osobistego spadkodawcy w kwocie (…).

W ramach działu spadku:

·        Pani i Pani brat otrzymaliście na współwłasność po 1/2 udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego;

·        wdowa po spadkodawcy otrzymała na wyłączną własność oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym (…), samochód o wartości (…) oraz oszczędności z majątku osobistego spadkodawcy w kwocie (…).

(…) kwietnia 2026 r. uczestnicy postępowania zawarli ugodę, w której zgodnie oświadczyli, że:

1)    przyjęte ustalenia uwzględniają wolę spadkodawcy, aby jego osobiste oszczędności przypadły po połowie wdowie po spadkodawcy oraz Pani;

2)    uzgodnienia stanowią całościowe i ostateczne rozliczenie z tytułu podziału majątku wspólnego, działu spadku oraz wykonania zapisów testamentowych, a strony zrzekają się względem siebie wszelkich dalszych roszczeń.

W postanowieniu z (…) kwietnia 2026 r. sąd użył określenia „tytułem dopłaty” i:

·        zasądził od Pani brata na rzecz wdowy po spadkodawcy kwotę (…),

·        zasądził od Pani na rzecz wdowy po spadkodawcy kwotę (…).

Kwota (…) zasądzona od Pani brata składa się z:

·        kwoty (…) stanowiącej wyrównanie wartości udziałów pomiędzy uczestnikami postępowania,

·        kwoty (…) stanowiącej udział Pani brata w kosztach pogrzebu spadkodawcy.

Kwota (…) zasądzona od Pani stanowi Pani udział w kosztach pogrzebu spadkodawcy.

Koszty pogrzebu zostały zgłoszone przez wdowę po spadkodawcy w piśmie z (…) stycznia 2025 r. (str. 7-8), stanowiącym odpowiedź na wniosek o podział majątku wspólnego i dział spadku, jako dług spadkowy. Nierozliczone koszty pogrzebu, po pomniejszeniu o otrzymany zasiłek pogrzebowy, wyniosły (…), co odpowiada kwocie (…) przypadającej na każdego ze spadkobierców stosownie do udziałów wynoszących po 1/3 części.

Żadne z dzieci spadkodawcy nie nabyło w wyniku działu spadku rzeczy lub praw majątkowych o wartości przekraczającej przysługujący mu udział spadkowy.

Okoliczność, że sąd posłużył się w sentencji postanowienia określeniem „tytułem dopłaty”, nie przesądza sama w sobie o powstaniu obowiązku podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych. Z całokształtu okoliczności sprawy, zgromadzonego materiału dowodowego, treści postanowienia sądu, zawartej ugody oraz wzajemnych rozliczeń pomiędzy uczestnikami postępowania wynika bowiem, że kwoty te stanowią odpowiednio wyrównanie wartości udziałów oraz rozliczenie długów spadkowych i nie są zapłatą za nabycie przez któregokolwiek ze spadkobierców majątku o wartości przekraczającej przysługujący mu udział spadkowy.

Pani oraz Pani brat zamierzacie sprzedać w 2026 r. udziały w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nabyte w drodze spadku i działu spadku. Pani i Pani brat nie zamierzacie korzystać z ulgi mieszkaniowej.

W piśmie z 25 sierpnia 2026 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku, doprecyzowała Pani opis sprawy o następujące informacje:

Wniosek oraz uzupełnienie dotyczą wyłącznie Pani indywidualnej sytuacji prawnopodatkowej. Stan faktyczny dotyczy skutków podatkowych w podatku od czynności cywilnoprawnych prawomocnego podziału majątku wspólnego i działu spadku dokonanego postanowieniem Sądu z (…) kwietnia 2026 r. Zdarzenie przyszłe dotyczy planowanej w 2026 r. sprzedaży przez Panią przysługującego Pani udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego.

Ma Pani nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce zgodnie z art. 3 ust. 1 i ust. 1a ustawy o PIT. Nie prowadzi Pani działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 tej ustawy, w szczególności działalności w zakresie obrotu nieruchomościami. Planowana sprzedaż udziału w lokalu będzie dokonywana w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a nie działalności gospodarczej.

Spadkodawca zmarł (…) czerwca 2021 r. Postanowieniem Sądu (…) z (…) marca 2024 r. stwierdzono, że spadek na podstawie ustawy nabyli: wdowa po spadkodawcy, Pani i Pani brat – po 1/3 części każde z was.

Spadkodawca pozostawił testament własnoręczny z (…) lipca 2009 r. Sąd ustalił, że testament nie zawierał powołania spadkobiercy do całości ani części spadku, lecz zawierał m.in. zapis połowy oszczędności na rzecz Pani oraz połowy na rzecz wdowy po spadkodawcy. Dziedziczenie nastąpiło zatem ustawowo po 1/3, niezależnie od obowiązku wykonania zapisu zwykłego.

Postanowieniem Sądu (…) z (…) kwietnia 2026 r., wydanym po zawarciu przez uczestników ugody, dokonano jednocześnie podziału majątku wspólnego małżonków oraz działu spadku.

Sąd ustalił, że majątek wspólny małżonków obejmował oszczędności w kwocie (…) oraz samochód o wartości (…), a udziały małżonków w tym majątku były równe. Sąd ustalił, że do masy spadkowej wchodziły:

1)    połowa oszczędności – (…);

2)    udział 1/2 w samochodzie – (…);

3)    spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego – (…);

4)    oszczędności z majątku osobistego spadkodawcy – (…).

Łączna wartość masy spadkowej wyniosła (…). Wartość odpowiadająca Pani udziałowi wynoszącemu 1/3 całej masy wynosiła (…). Kwota (…) została zaliczona przez Sąd do masy spadkowej, lecz jednocześnie była objęta zapisem zwykłym wynikającym z testamentu. Zgodnie z ustaleniami Sądu oraz ugodą połowa tej kwoty, tj. (…), przypadała Pani, a połowa wdowie po spadkodawcy. Kwota przysługująca Pani z tytułu zapisu nie została Pani wypłacona jako niezależne dodatkowe świadczenie, lecz została uwzględniona w całościowych rozliczeniach stron.

W wyniku działu spadku Pani i Pani brat otrzymaliście na współwłasność po 1/2 spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu o wartości (…). Wartość udziału przyznanego Pani wyniosła (…). Przy prostym porównaniu wartość udziału w lokalu przyznanego Pani, tj. (…), jest wyższa o (…) od wartości jej 1/3 udziału w całej masie spadkowej wynoszącej (…). Podaje Pani tę okoliczność zgodnie z wartościami ustalonymi przez Sąd, nie przesądzając tym samym podatkowej kwalifikacji tej różnicy.

Rozliczenie stron miało jednak charakter całościowy. Obejmowało jednocześnie podział majątku wspólnego, dział spadku, wykonanie zapisu zwykłego oraz rozliczenie długów spadkowych. Po pominięciu kwoty (…) objętej zapisem zwykłym wartość pozostałych składników masy wynosiła (…), co odpowiadało wartości (…) na każdego spadkobiercę. Wdowa po spadkodawcy otrzymała oszczędności (…) oraz samochód o wartości (…). Z tych składników (…) odpowiadało jej własnemu udziałowi w majątku wspólnym, a (…) stanowiło składniki należące do masy spadkowej. Z przyjętego sposobu rozliczenia wynikała kwota (…) do rozliczenia w związku z przyznaniem lokalu Pani i Pani bratu, tj. po (…) na każde z was. W Pani przypadku kwota (…) została uwzględniona przy rozliczeniu Pani roszczenia z tytułu zapisu zwykłego o wartości (…). Rozliczenie zapisu oraz działu spadku zostały zatem wzajemnie skompensowane w ramach ugody. Nie oznacza to jednak, że kwota (…) była wartością samego zapisu – wartość zapisu wynosiła (…).

Koszty pogrzebu zgłoszone w postępowaniu jako dług spadkowy, po uwzględnieniu zasiłku pogrzebowego, wyniosły (…). Na każdego z trzech spadkobierców przypadała kwota (…). Sąd w pkt 7 postanowienia zasądził od Pani na rzecz wdowy kwotę (…), określając ją jako zasądzoną „tytułem dopłaty”. Była Pani zatem zobowiązana do zapłaty (…). Z samej sentencji postanowienia nie wynika wprost, że kwota ta dotyczy kosztów pogrzebu – sentencja posługuje się określeniem „tytułem dopłaty”. Kwota (…) odpowiada jednak dokładnie przypadającej na Panią 1/3 nierozliczonych kosztów pogrzebu wynoszących (…).

Tym samym, odpowiadając jednoznacznie na pkt e-g wezwania:

e) tak – przy prostym porównaniu wartość przyznanego Pani udziału w lokalu (…) jest wyższa od wartości Pani 1/3 udziału w całej masie spadkowej (…) o (…); podanie tej różnicy nie przesądza jej kwalifikacji podatkowej;

f) tak – Sąd zobowiązał Panią do zapłaty (…) określonej w sentencji jako „dopłata”;

g) nie – z samej sentencji postanowienia nie wynika wprost, że kwota (…) stanowi rozliczenie kosztów pogrzebu; jej związek z tym długiem wynika z opisanego sposobu całościowego rozliczenia.

Spadkodawca nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu w grudniu 2008 r. Od momentu nabycia udziału przez Panią lokal pozostaje pusty. Nie zamieszkuje Pani w nim, nie wynajmuje go, nie wykorzystuje w działalności gospodarczej ani w żadnej innej działalności zarobkowej. Zamierza Pani sprzedać swój udział w 2026 r. Sprzedaż będzie miała charakter prywatny. Nie zamierza Pani korzystać z ulgi mieszkaniowej.

Pytanie (ostatecznie sformułowane w uzupełnieniu wniosku)

Czy w przedstawionym zdarzeniu przyszłym sprzedaż przez Panią w 2026 r. przysługującego Pani udziału wynoszącego 1/2 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, przy uwzględnieniu opisanego sposobu nabycia spadku, działu spadku dokonanego w 2026 r. oraz całościowego rozliczenia pomiędzy spadkobiercami, obejmującego również wykonanie zapisu zwykłego wynikającego z testamentu, będzie stanowiła odpłatne zbycie przed upływem okresu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 i ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?

Pani stanowisko w sprawie (ostatecznie przedstawione w uzupełnieniu wniosku)

Pani zdaniem, sprzedaż w 2026 r. przysługującego Pani udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nie powinna stanowić odpłatnego zbycia dokonanego przed upływem okresu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT. Spadkodawca nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu w grudniu 2008 r.

Zgodnie z art. 10 ust. 5 ustawy o PIT, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku okres pięcioletni liczy się od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości lub prawa przez spadkodawcę.

Z kolei art. 10 ust. 7 ustawy o PIT stanowi, że nabycie albo odpłatne zbycie w drodze działu spadku nieruchomości lub praw majątkowych do wysokości przysługującego podatnikowi udziału w spadku nie stanowi nabycia albo odpłatnego zbycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8.

W Pani ocenie, skutków działu spadku w przedstawionej sprawie nie należy ustalać w oderwaniu od całokształtu rozliczeń dokonanych pomiędzy uczestnikami. W jednym postępowaniu dokonano jednocześnie podziału majątku wspólnego, działu spadku, wykonania zapisu zwykłego oraz rozliczenia długów spadkowych. Kwota (…) została zaliczona przez Sąd do masy spadkowej, a równocześnie była objęta zapisem zwykłym, na podstawie którego przysługiwało Pani roszczenie o wartości (…). Roszczenie to zostało uwzględnione w całościowym rozliczeniu stron i nie zostało wypłacone Pani jako dodatkowe, niezależne świadczenie.

Pani zdaniem, okoliczności te powinny być uwzględnione przy określaniu zakresu zastosowania art. 10 ust. 7 ustawy o PIT. W szczególności sama arytmetyczna różnica pomiędzy wartością udziału w lokalu przyznanego Pani a wartością 1/3 całej masy spadkowej nie powinna automatycznie przesądzać o wystąpieniu odrębnego nabycia w 2026 r., bez uwzględnienia opisanego całościowego charakteru rozliczeń, w tym wykonania zapisu zwykłego.

W konsekwencji, Pani zdaniem, dla planowanej sprzedaży należy uwzględnić nabycie prawa przez spadkodawcę w grudniu 2008 r. Pięcioletni okres wynikający z art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o PIT upłynął z końcem 2013 r., wobec czego sprzedaż w 2026 r. nie powinna stanowić źródła przychodu podlegającego opodatkowaniu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o PIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ww. ustawy:

Powyższy przepis formułuje generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, rodzi obowiązek zapłaty podatku dochodowego. Natomiast, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa majątkowego nastąpi po upływie pięciu lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, nie stanowi ono źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a tym samym kwota uzyskana ze zbycia nieruchomości, jej części, udziału w nieruchomości lub prawa majątkowego w ogóle nie podlega opodatkowaniu.

W świetle powyższego, jeżeli odpłatne zbycie nieruchomości lub ww. praw majątkowych następuje przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie i nie zostaje dokonane w wykonywaniu działalności gospodarczej stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Jednocześnie, w myśl art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że jeżeli nieruchomości lub prawa majątkowe określone przez art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c tej ustawy zostały nabyte w drodze spadku, to ich odpłatne zbycie (dokonane poza działalnością gospodarczą) stanowi przychód podlegający opodatkowaniu, jeżeli nastąpiło ono przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie tej nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę.

Do wyliczenia 5-letniego okresu, od którego uzależnione jest opodatkowanie sprzedaży nieruchomości lub praw majątkowych nabytych w drodze spadku, wliczany jest zatem nie tylko okres własności nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę, który dokonuje sprzedaży, ale także okres własności nieruchomości (praw majątkowych) spadkodawcy. Jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości bądź nabycie prawa majątkowego przez spadkodawcę, do momentu odpłatnego zbycia nieruchomości (praw majątkowych) przez spadkobiercę upłynęło 5 lat – to sprzedaż nie podlega opodatkowaniu.

Wobec powyższego, w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (czyli nabytych w drodze spadku), decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma forma prawna ich nabycia oraz moment nabycia przez spadkodawcę.

Na podstawie art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera definicji pojęcia „spadek” ani też „nabycie w drodze spadku”, dlatego też zasadnym jest odwoływanie się do regulacji zawartych w Kodeksie cywilnym.

Zgodnie z art. 922 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795):

W myśl art. 924 Kodeksu cywilnego:

Na podstawie art. 925 Kodeksu cywilnego:

Jak stanowi art. 926 § 1 Kodeksu cywilnego:

Według art. 931 § 1 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:

Powyższe oznacza, że z chwilą śmierci należące do spadkodawcy prawa i obowiązki stają się spadkiem, który podlega przepisom prawa spadkowego, a data śmierci (chwila śmierci) spadkodawcy ustala, kto staje się spadkobiercą oraz co wchodzi w skład masy spadkowej. Z kolei, postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub akt poświadczenia dziedziczenia sporządzony przez notariusza potwierdzają jedynie prawo spadkobiercy do tego spadku od momentu jego otwarcia.

Stosownie do treści art. 1035 Kodeksu cywilnego:

Na mocy art. 1037 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 1038 § 2 Kodeksu cywilnego:

Na podstawie art. 195 Kodeksu cywilnego:

Z instytucją działu spadku mamy więc do czynienia w sytuacji, w której spadek przypada kilku spadkobiercom. Wskutek działu spadku poszczególni spadkobiercy stają się podmiotami wyłącznie uprawnionymi względem przyznanych im praw majątkowych, stanowiących do chwili działu przedmiot wspólności. Nie zmienia to faktu, że dział spadku jest zawsze konsekwencją wcześniejszego nabycia spadku. Na skutek działu spadku następuje konkretyzacja składników masy spadkowej przypadających poszczególnym spadkobiercom. Do momentu dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

W świetle art. 196 § 1 Kodeksu cywilnego:

Na podstawie art. 196 § 2 Kodeksu cywilnego:

Art. 210 § 1 Kodeksu cywilnego stanowi, że:

Na podstawie art. 211 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 212 § 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:

Dział spadku może nastąpić bądź na mocy umowy między wszystkimi spadkobiercami, bądź na mocy orzeczenia sądu na żądanie któregokolwiek ze spadkobierców. Jeżeli do spadku należy nieruchomość, umowa o dział spadku powinna być zawarta w formie aktu notarialnego.

W rezultacie w wyniku działu spadku dochodzi więc jedynie do nowego ukształtowania prawa własności poprzez odebranie temu prawu cechy wspólności.

Jeżeli zatem wartość nieruchomości lub prawa (udziałów w nieruchomości lub prawie) nabytych w wyniku działu spadku jest zgodna z udziałem posiadanym przed działem spadku – nie następuje nabycie, ponieważ w ten sposób nie ulega powiększeniu zarówno zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad nieruchomością lub prawem, jak i stan jej majątku osobistego. Dział spadku, w wyniku którego udział w nieruchomości lub prawie nie zwiększył się, zmienia wyłącznie charakter własności.

Co do zasady, dział spadku jest formą nowego nabycia tylko wówczas, gdy – w wyniku tego działu – podatnik otrzymuje składniki majątkowe, których wartość po dokonanym podziale przekracza wartość udziału, jaki pierwotnie mu przysługiwał.

Za datę nabycia nieruchomości lub prawa – w przypadku ich sprzedaży, które przypadły danej osobie w wyniku działu spadku, należy przyjąć więc datę ich pierwotnego nabycia, jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości lub prawa w wyniku działu mieści się w udziale, jaki przysługuje tej osobie w majątku objętym współwłasnością oraz dział spadku został dokonany bez spłat i dopłat.

Jednakże nabycie nieruchomości lub prawa majątkowego w drodze działu spadku (nawet jeżeli działu spadku dokonano bez spłat lub dopłat) w części przekraczającej udział spadkowy stanowi w myśl art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nabycie nieruchomości lub prawa majątkowego w tym udziale, który przekracza udział nabyty w spadku. Wszelkie przypadki, gdy udział danej osoby ulega powiększeniu, traktowany być musi w kategorii nabycia, gdyż w ten sposób ulega powiększeniu zakres dotychczasowego władztwa tej osoby nad nieruchomością lub prawem majątkowym. Bezsprzeczne jest, że udziały, jakie otrzymuje spadkobierca powyżej swojego udziału (jeżeli nabywa majątek w dziale spadku o wartości większej od swojego udziału w spadku) były własnością pozostałych spadkobierców. Spadkobierca nie miał do nich żadnych praw aż do momentu działu spadku.

Nabycie w wyniku działu spadku części majątku, który należał do innych spadkobierców, należy więc traktować jako nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Powyższe znajduje potwierdzenie w cytowanym wcześniej art. 10 ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Z opisu sprawy wynika, że ma Pani nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce zgodnie z art. 3 ust. 1 i ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie prowadzi Pani działalności gospodarczej w rozumieniu art. 5a pkt 6 tej ustawy, w szczególności działalności w zakresie obrotu nieruchomościami. Pani spadkodawca zmarł (…) czerwca 2021 r. Spadkodawca pozostawił testament własnoręczny z (…) lipca 2009 r. Postanowieniem Sądu (…) z (…) marca 2024 r. stwierdzono, że spadek po spadkodawcy, na podstawie ustawy nabyli: wdowa po spadkodawcy – w 1/3 części, Pani – w 1/3 części oraz Pani brat – w 1/3 części. W uzasadnieniu postanowienia sąd wskazał, że własnoręczny testament spadkodawcy z (…) lipca 2009 r. nie zawierał powołania spadkobiercy ani do całości, ani do części spadku. Sąd uznał, że testament należy interpretować w ten sposób, iż wdowa po spadkodawcy otrzymała zapis w postaci dożywotniej i bezpłatnej służebności mieszkania oraz zapis połowy oszczędności. Sąd ustalił, że testament zawierał m.in. zapis połowy oszczędności na rzecz Pani oraz połowy na rzecz wdowy po spadkodawcy. Jednocześnie sąd stwierdził, że brak jest podstaw do przyjęcia, iż spadkodawca zamierzał wyłączyć swoje dzieci od dziedziczenia. Dziedziczenie nastąpiło zatem ustawowo po 1/3, niezależnie od obowiązku wykonania zapisu zwykłego. (…) kwietnia 2026 r. uczestnicy postępowania zawarli ugodę, w której zgodnie oświadczyli, że: przyjęte ustalenia uwzględniają wolę spadkodawcy, aby jego osobiste oszczędności przypadły po połowie wdowie po spadkodawcy oraz Pani; uzgodnienia stanowią całościowe i ostateczne rozliczenie z tytułu podziału majątku wspólnego, działu spadku oraz wykonania zapisów testamentowych, a strony zrzekają się względem siebie wszelkich dalszych roszczeń. Postanowienia ugody zostały przedłożone Sądowi. Sąd uwzględnił zgodne stanowisko stron i przychylił się do wniosku, aby ustalenia zawarte w § 1 ugody znalazły odzwierciedlenie w treści postanowienia, w szczególności w zakresie ustalenia składu majątku wspólnego oraz sposobu podziału majątku i działu spadku. Postanowieniem Sądu (…) z (…) kwietnia 2026 r., wydanym po zawarciu przez uczestników ugody, dokonano jednocześnie podziału majątku wspólnego małżonków oraz działu spadku. Sąd ustalił, że do majątku wspólnego małżonków należały: oszczędności zgromadzone na rachunku bankowym w wysokości (…) oraz samochód marki (…) o wartości (…), a udziały małżonków w tym majątku były równe. Sąd ustalił również, że do masy spadkowej wchodziły: połowa oszczędności – (…); udział 1/2 w samochodzie – (…); spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego położonego w (…), które spadkodawca nabył w grudniu 2008 r. – (…) oraz oszczędności z majątku osobistego spadkodawcy – (…). Łączna wartość masy spadkowej wyniosła (…). Wartość odpowiadająca Pani udziałowi wynoszącemu 1/3 całej masy wynosiła (…). Kwota (…) została zaliczona przez Sąd do masy spadkowej, lecz jednocześnie była objęta zapisem zwykłym wynikającym z testamentu. Zgodnie z ustaleniami Sądu oraz ugodą połowa tej kwoty, tj. (…), przypadała Pani, a połowa wdowie po spadkodawcy. Kwota przysługująca Pani z tytułu zapisu nie została Pani wypłacona jako niezależne dodatkowe świadczenie, lecz została uwzględniona w całościowych rozliczeniach stron. W ramach działu spadku Pani i Pani brat otrzymaliście na współwłasność po 1/2 udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego o wartości (…). Wartość przyznanego Pani udziału w lokalu (…) jest wyższa od wartości Pani 1/3 udziału w całej masie spadkowej (…) o (…). Rozliczenie stron miało jednak charakter całościowy. Obejmowało jednocześnie podział majątku wspólnego, dział spadku, wykonanie zapisu zwykłego oraz rozliczenie długów spadkowych. Po pominięciu kwoty (…) objętej zapisem zwykłym wartość pozostałych składników masy wynosiła (…), co odpowiadało wartości (…) na każdego spadkobiercę. Wdowa po spadkodawcy otrzymała oszczędności (…) oraz samochód o wartości (…). Z tych składników (…) odpowiadało jej własnemu udziałowi w majątku wspólnym, a (…) stanowiło składniki należące do masy spadkowej. Z przyjętego sposobu rozliczenia wynikała kwota (…) do rozliczenia w związku z przyznaniem lokalu Pani i Pani bratu, tj. po (…) na każde z was. W Pani przypadku kwota (…) została uwzględniona przy rozliczeniu Pani roszczenia z tytułu zapisu zwykłego o wartości (…). Rozliczenie zapisu oraz działu spadku zostały zatem wzajemnie skompensowane w ramach ugody. W postanowieniu z (…) kwietnia 2026 r. sąd użył określenia „tytułem dopłaty” i zasądził od Pani brata na rzecz wdowy po spadkodawcy kwotę (…), od Pani na rzecz wdowy po spadkodawcy kwotę (…). Kwota ta stanowi Pani udział w kosztach pogrzebu spadkodawcy. Koszty pogrzebu zostały zgłoszone przez wdowę po spadkodawcy w piśmie z (…) stycznia 2025 r., stanowiącym odpowiedź na wniosek o podział majątku wspólnego i dział spadku, jako dług spadkowy. Nierozliczone koszty pogrzebu, po pomniejszeniu o otrzymany zasiłek pogrzebowy, wyniosły (…), co odpowiada kwocie (…) przypadającej na każdego ze spadkobierców stosownie do udziałów wynoszących po 1/3 części. Z samej sentencji postanowienia nie wynika wprost, że kwota (…) stanowi rozliczenie kosztów pogrzebu; jej związek z tym długiem wynika z opisanego sposobu całościowego rozliczenia. Od momentu nabycia udziału przez Panią lokal pozostaje pusty. Nie zamieszkuje Pani w nim, nie wynajmuje go, nie wykorzystuje w działalności gospodarczej ani w żadnej innej działalności zarobkowej. Pani oraz Pani brat zamierzacie sprzedać w 2026 r. udziały w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nabyte w drodze spadku i działu spadku. Planowana sprzedaż udziału w lokalu będzie dokonywana w ramach zarządu majątkiem prywatnym, a nie działalności gospodarczej.

W przedmiotowej sprawie kluczowe jest ustalenie, kiedy nastąpiło faktyczne nabycie przez Panią poszczególnych udziałów w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 i ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie precyzuje pojęcia „nabycie”, nie wskazuje czy ma to być nabycie odpłatne, czy nieodpłatne. Nie określa również, na podstawie jakiej czynności prawnej może nastąpić nabycie nieruchomości, ich części oraz udziału w nieruchomości lub praw majątkowych dlatego zasadne jest odwołanie się ponowienie do przepisów Kodeksu cywilnego.

Stosownie do art. 155 § 1 Kodeksu cywilnego:

Nabyć nieruchomość lub prawo majątkowe można więc, np. w drodze zakupu, bądź uzyskując pod tytułem darmym (w formie darowizny, spadku, nieodpłatnego zniesienia współwłasności), a w przypadku zaś ograniczonych praw rzeczowych również zawierając umowę o ustanowieniu tego prawa.

Zatem, pojęcie to należy rozumieć szeroko, co oznacza, że z nabyciem nieruchomości lub praw majątkowych wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mamy do czynienia z chwilą uzyskania prawa własności do nieruchomości lub tych praw, bez względu na charakter czynności prawnej, na podstawie której doszło do przysporzenia majątkowego w postaci własności rzeczy lub praw. W rezultacie poprzez „nabycie” należy rozumieć każde zwiększenie aktywów podatnika. Jest to każda czynność, na mocy której na osobę fizyczną – nabywcę przechodzi własność nieruchomości, bez względu na to, czy nabycie następuje w sposób odpłatny, czy nieodpłatny.

Przystępując do oceny skutków podatkowych sprzedaży udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nabytego w wyniku postępowania spadkowego zauważyć należy, że do nabycia przez Panią udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego doszło w wyniku działu spadku na podstawie postanowienia z (…) kwietnia 2026 r., w związku z którym otrzymała Pani 1/2 udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego. Udział w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego nabyła Pani po zmarłym (…) czerwca 2021 r. spadkodawcy. Pani spadkodawca nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w grudniu 2008 r. Wartość przyznanego Pani udziału w lokalu jest wyższa od wartości Pani 1/3 udziału w całej masie spadkowej.

Zatem, skoro wskutek działu spadku otrzymała Pani majątek przewyższający wartość Pani udziału w masie spadkowej – wystąpiło po Pani stronie przysporzenie majątku ponad udział w spadku posiadany przed dokonaniem tej czynności. Oznacza to, że w dacie dokonanego działu spadku – w odniesieniu do ww. części – doszło do nowego nabycia w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a w zw. z ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Zatem skoro Pani spadkodawca nabył spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego w grudniu 2008 r., to – w odniesieniu do udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego w części nabytej przez Panią w drodze spadku po spadkodawcy – pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości przez spadkodawcę niewątpliwie upłynął.

Natomiast w odniesieniu do udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego w części przypadającej na udział nabyty przez Panią ponad pierwotny udział spadkowy (w wartości przekraczającej wartość majątku, jaki przysługiwał Pani pierwotnie w całej masie spadkowej), który Pani nabyła w 2026 r. w wyniku działu spadku – stanowi źródło przychodu na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, bowiem termin, o którym mowa w przepisie art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 i ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy w tym przypadku liczyć od końca 2026 r. Zatem pięcioletni okres, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 i ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dla ww. udziału w nieruchomości upłynie w 2031 r.

Mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz opis sprawy wskazuję, że odpłatne zbycie przez Panią w 2026 r. udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, w części nabytej w drodze spadku po spadkodawcy, nie będzie stanowiło dla Pani źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającego opodatkowaniu, ponieważ sprzedaż tej części nastąpi po upływie 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie nieruchomości przez spadkodawcę.

Natomiast planowane w 2026 r. odpłatne zbycie przez Panią udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, w części przypadającej na udział nabyty przez Panią ponad pierwotny udział spadkowy (w wartości przekraczającej wartość majątku, jaki przysługiwał Pani pierwotnie w całej masie spadkowej), który Pani nabyła w 2026 r. w wyniku działu spadku po spadkodawcy, będzie stanowiło dla Pani źródło przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a w zw. z ust. 5 i ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż sprzedaż tej części nieruchomości nastąpi przed upływem 5 lat, licząc od końca roku, w którym nastąpiło jej nabycie (dział spadku).

Odpowiadając zatem na Pani pytanie wskazuję, że sprzedaż przez Panią w 2026 r. przysługującego Pani udziału wynoszącego 1/2 w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, przy uwzględnieniu opisanego sposobu nabycia spadku, działu spadku dokonanego w 2026 r. oraz całościowego rozliczenia pomiędzy spadkobiercami, obejmującego również wykonanie zapisu zwykłego wynikającego z testamentu, będzie stanowiła odpłatne zbycie przed upływem okresu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 w związku z art. 10 ust. 5 i ust. 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w części przypadającej na udział nabyty przez Panią ponad pierwotny udział spadkowy (w wartości przekraczającej wartość majątku, jaki przysługiwał Pani pierwotnie w całej masie spadkowej), który nabyła Pani w 2026 r. w wyniku działu spadku po spadkodawcy, podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Z kolei sprzedaż przez Panią w 2026 r. udziału w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego, w części nabytej w drodze spadku po spadkodawcy, nie będzie stanowiło dla Pani źródła przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 10 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Panią i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.

Ta interpretacja indywidualna rozstrzyga w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, natomiast w zakresie podatku od czynności cywilnoprawnych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez wnioskodawcę w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona interpretacja traci swoją aktualność.

Przy wydawaniu niniejszej interpretacji tutejszy organ dokonał wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe jest zgodne ze stanem rzeczywistym. W ramach postępowania o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego organ nie przeprowadza postępowania dowodowego, lecz opiera się jedynie na zdarzeniu przyszłym przedstawionym we wniosku. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne.

Jednocześnie wskazuję, że zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:

Skoro stroną wniosku o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych jest Pani, to ta interpretacja nie wywołuje skutków podatkowych dla Pani brata.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·     Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

·     Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·     Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·       w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·       w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.